Chuyển dịch công nghiệp xanh không còn là một lựa chọn mang tính xu hướng, mà đã trở thành “tấm vé” để doanh nghiệp Đồng Nai tiếp tục hiện diện trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Với một thành phố có công nghiệp đầu tàu, nơi hiện thu hút doanh nghiệp đến từ 51 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng vốn FDI vượt 43 tỷ USD, yêu cầu “xanh hóa” đang tạo ra áp lực chưa từng có lên cả khu vực FDI lẫn doanh nghiệp tư nhân.
Doanh nghiệp chịu sức ép lớn từ “cuộc đua xanh”
Theo Kế hoạch 76/KH-UBND ban hành đầu năm 2026, Đồng Nai đặt mục tiêu đến năm 2030 từng bước chuyển hóa các khu công nghiệp hiện hữu thành khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp sinh thái; tối thiểu 2 khu công nghiệp được chứng nhận sinh thái. Đồng thời, thành phố đặt ra các chỉ tiêu giảm 10-20% chi phí năng lượng, giảm 20-30% lượng nước sử dụng thông qua tái sử dụng, cắt giảm phát thải CO₂ và nâng cao hiệu suất sản xuất.
Các khu công nghiệp tại Đồng Nai đang đẩy mạnh chuyển đổi theo hướng xanh, ưu tiên hạ tầng đồng bộ, tăng mật độ cây xanh và thu hút doanh nghiệp công nghệ cao, thân thiện môi trường.
Là một trong những trung tâm công nghiệp lớn nhất cả nước, Tp.Đồng Nai đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh và bền vững.
Theo quy hoạch phát triển các khu công nghiệp thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, thành phố Đồng Nai có 89 khu công nghiệp, một khu công nghệ cao và một khu kinh tế.
Trao đổi với PV, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Kim Long cho biết, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, giảm phát thải, thành phố kiên định thu hút các nhà đầu tư chiến lược, nhà đầu tư thế hệ mới; tập trung lấp đầy các khu công nghiệp hiện hữu và tiếp tục thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp tiềm năng, ưu tiên các ngành công nghệ cao, công nghiệp xanh, công nghiệp hỗ trợ. Cùng với đó là việc thúc đẩy phát triển công nghiệp theo hướng công nghệ cao, thân thiện với môi trường. Các KCN cũ dần được nâng cấp, chuyển đổi mô hình theo định hướng phát triển bền vững.
Theo ông Long, cùng với việc tập trung lấp đầy các khu công nghiệp hiện hữu và mở rộng các khu công nghiệp tiềm năng, Đồng Nai cũng đang thúc đẩy phát triển công nghiệp theo hướng công nghệ cao, thân thiện môi trường. Các khu công nghiệp cũ sẽ từng bước được nâng cấp, chuyển đổi theo mô hình phát triển bền vững.
Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Kim Long.
Đến nay, toàn thành phố đã thành lập 58 khu công nghiệp, thu hút hơn 2.760 dự án đầu tư từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ với tổng vốn gần 37 tỷ USD; cùng 835 dự án trong nước với tổng vốn khoảng 171 nghìn tỷ đồng. Quy mô công nghiệp lớn đồng nghĩa với áp lực rất lớn về môi trường, tiêu hao năng lượng và phát thải khí nhà kính.
Ông Nguyễn Trọng Tiến, Phó trưởng Ban Quản lý các Khu công nghiệp, Khu kinh tế Đồng Nai cho biết, địa phương xác định phát triển kinh tế phải gắn với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050.
Theo ông Tiến, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 cũng xác định mục tiêu tổng quát xây dựng Đồng Nai phát triển xanh, giàu mạnh, văn minh và hiện đại. Trong đó, phát triển khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp xanh đang trở thành tiêu chí quan trọng để lựa chọn nhà đầu tư trong giai đoạn mới.
Áp lực hiện nay không chỉ đến từ chính sách trong nước mà còn từ yêu cầu của thị trường quốc tế. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu tại Đồng Nai đang phải đáp ứng các tiêu chuẩn ESG, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), kiểm kê khí nhà kính và truy xuất phát thải trong toàn bộ chuỗi sản xuất.
Ở góc độ doanh nghiệp FDI, ông Kume Kunihide, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Tp.HCM, đánh giá định hướng thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp xanh của Đồng Nai phù hợp với thế mạnh của doanh nghiệp Nhật, nhất là các dự án công nghệ cao, phát thải thấp, đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường và kinh tế tuần hoàn. Đây sẽ là nền tảng để doanh nghiệp Nhật mở rộng đầu tư tại Đồng Nai trong thời gian tới
Trong khi đó, với các doanh nghiệp tư nhân trong nước, khó khăn lớn nhất nằm ở chi phí đầu tư và năng lực công nghệ.
Ông Bùi Xuân Hùng, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Thanh Tùng 2.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Bùi Xuân Hùng, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Thanh Tùng 2, cho biết việc Đồng Nai chính thức trở thành thành phố không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn trong xây dựng đô thị văn minh, hiện đại.
Theo ông Hùng, với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường, phát triển xanh và giảm phát thải là yêu cầu tất yếu. Thời gian tới, công ty sẽ tiếp tục đầu tư, đổi mới công nghệ theo hướng tái chế, tái sử dụng tối đa chất thải, giảm tỷ lệ chôn lấp.
Doanh nghiệp đặt mục tiêu nâng tỷ lệ tái chế chất thải lên hơn 90%, góp phần thực hiện chiến lược phát triển xanh và mục tiêu net zero vào năm 2050. Đồng thời, công ty cũng đẩy mạnh nâng cao nhận thức cộng đồng thông qua nghiên cứu, sản xuất các sản phẩm từ rác tái chế nhằm giảm ô nhiễm và tiết kiệm tài nguyên.
Chuyển đổi xanh mở ra cơ hội hút đầu tư chất lượng cao
Dù đặt ra nhiều thách thức, quá trình chuyển dịch công nghiệp xanh cũng được đánh giá là cơ hội lớn để Đồng Nai tái cấu trúc nền công nghiệp theo hướng hiện đại, giá trị cao và phát triển bền vững hơn.
Hiện nhiều khu công nghiệp trên địa bàn đã bắt đầu chuyển đổi sang mô hình sinh thái, tuần hoàn và sử dụng năng lượng tái tạo.
Khu công nghiệp Amata (Đồng Nai) đang từng bước chuyển đổi theo mô hình khu công nghiệp sinh thái, đẩy mạnh sử dụng năng lượng tái tạo và các giải pháp sản xuất xanh nhằm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, giảm phát thải khí nhà kính.
Khu công nghiệp Amata là một trong bốn khu công nghiệp đầu tiên của cả nước được lựa chọn thí điểm xây dựng khu công nghiệp sinh thái từ năm 2020.
Ông Nguyễn Hữu Nghị, Phó Giám đốc Công ty cổ phần đô thị Amata Biên Hòa cho biết, khu công nghiệp hiện đang triển khai nhiều giải pháp giảm tiêu thụ điện, tiết kiệm năng lượng và phát triển nguồn điện tái tạo.
Riêng hệ thống điện mặt trời mái nhà đã được lắp đặt tại 14 nhà máy với tổng công suất khoảng 18 nghìn kWp, góp phần giảm áp lực cho lưới điện và từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển khu công nghiệp sinh thái.
Trao đổi với Người Đưa Tin, chuyên gia kinh tế TS.Trần Nguyên Đán nhận định dòng vốn quốc tế hiện ưu tiên các địa phương có định hướng phát triển xanh, hạ tầng đồng bộ và cam kết giảm phát thải rõ ràng.
Theo ông, nếu chủ động đón đầu xu hướng này, Đồng Nai sẽ có nhiều lợi thế trong thu hút dòng FDI thế hệ mới, giá trị cao và bền vững hơn.
Ông Phạm Việt Phương, Phó Trưởng ban phụ trách Ban Quản lý các KCN, khu kinh tế thành phố, cho rằng Đồng Nai đang khẳng định vị thế điểm đến hấp dẫn với nhà đầu tư nhờ lợi thế địa kinh tế, vị trí kết nối các vùng kinh tế trọng điểm và hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ.
Trong đó, Cảng hàng không quốc tế Long Thành và Cảng Phước An được kỳ vọng giúp tối ưu logistics, rút ngắn thời gian đưa hàng hóa ra thị trường toàn cầu. Cùng với đó là định hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn phù hợp xu thế thế giới.
Hạ tầng Khu công nghiệp Bắc Đồng Phú được đầu tư đồng bộ theo định hướng phát triển xanh, tạo điều kiện thu hút các doanh nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và sản xuất thân thiện môi trường.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Hồ Hùng Phi, Chủ tịch UBND phường Đồng Phú cho biết địa phương đang phối hợp hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận hạ tầng, quỹ đất và các thủ tục đầu tư nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp chuyển đổi sản xuất theo hướng xanh hơn.
Theo ông Phi, chuyển đổi công nghiệp xanh không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là cơ hội để doanh nghiệp địa phương nâng cấp công nghệ, nâng chất lượng sản phẩm và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, chuyển đổi xanh đang trở thành “tấm vé” để doanh nghiệp tồn tại và phát triển. Với Đồng Nai, đây vừa là áp lực của hiện tại, vừa là cơ hội để định hình một nền công nghiệp hiện đại, bền vững trong tương lai.
