Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa kiến nghị đưa dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai vào kế hoạch năm 2026. Trong đó, điểm nhấn đáng chú ý là cơ chế hợp thức hóa các giao dịch nhà đất bằng giấy viết tay và những quy định mới nhằm ngăn chặn tình trạng trục lợi từ chính sách bồi thường.
Tín hiệu vui đất mua bằng "giấy tay" giai đoạn 2014 - 2024
Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm lớn là đề xuất công nhận quyền sử dụng đất cho các trường hợp mua bán qua giấy viết tay phát sinh từ ngày 01/07/2014 đến trước ngày 01/08/2024.
Mục tiêu: Giải quyết tình trạng tồn đọng hàng loạt hồ sơ nhà đất chưa thể cấp sổ đỏ do thiếu thủ tục công chứng hoặc chưa đủ điều kiện sang tên theo quy định cũ.
Lợi ích: Giúp người dân khơi thông tài sản, thuận tiện trong việc thế chấp vay vốn, chuyển nhượng hợp pháp và giảm thiểu các tranh chấp dân sự dai dẳng.
Điều kiện kèm theo: Việc hợp thức hóa sẽ được kiểm soát chặt chẽ với các tiêu chí cụ thể để ngăn chặn tình trạng lợi dụng chính sách để hợp thức hóa các sai phạm tràn lan.
Ngăn chặn trục lợi từ đất "chờ đền bù"
Để hạn chế làn sóng đầu cơ gom đất chờ quy hoạch nhằm hưởng chênh lệch giá bồi thường, cơ quan soạn thảo đề xuất điều chỉnh quy định trong giai đoạn từ khi có thông báo thu hồi đến trước khi có quyết định thu hồi chính thức.
Quy định mới: Những người nhận chuyển nhượng hoặc nhận tặng cho đất trong khoảng thời gian "chờ" này sẽ chỉ được hưởng các quyền lợi về bồi thường, hỗ trợ tái định cư tương đương với mức mà chủ sở hữu cũ được nhận.
Ý nghĩa: Giải pháp này nhằm đảm bảo sự công bằng trong giải phóng mặt bằng và triệt tiêu động lực của các nhóm đầu cơ trục lợi chính sách.
Cắt giảm thủ tục cho đất trồng lúa và đất nguồn gốc phức tạp
Dự thảo cũng hướng tới việc đơn giản hóa các rào cản hành chính nhằm khai thác hiệu quả tài nguyên đất đai:
Đất trồng lúa: Đối với các cá nhân nhận chuyển nhượng vượt hạn mức nhưng đã có dự án đầu tư phù hợp, Bộ đề xuất bỏ yêu cầu phải lập thêm phương án sử dụng đất trồng lúa để giảm chi phí và thời gian.
Đất lấn chiếm, giao trái thẩm quyền: Dự thảo mở ra hướng xử lý linh hoạt hơn đối với các loại đất có nguồn gốc lịch sử phức tạp, giúp đưa các diện tích này vào hệ thống quản lý chính thức của Nhà nước.
Sửa đổi diện rộng để khơi thông điểm nghẽn
Sau gần hai năm thực thi Luật Đất đai 2024, nhiều vướng mắc về giá đất, bồi thường và phân cấp quản lý vẫn chưa được xử lý dứt điểm dù đã có nhiều văn bản hướng dẫn.
Quy mô sửa đổi: Dự kiến điều chỉnh khoảng 65 điều của luật hiện hành.
Trọng tâm: Luật hóa các cơ chế thí điểm thành công, đẩy mạnh phân cấp quyền hạn cho địa phương và tháo gỡ các nút thắt hành chính đang gây nghẽn dòng vốn đầu tư.
