Tết đến, thuế “lên app”: Tiểu thương Huế cảm xúc đan xen

Hộ kinh doanh Huế thời 4.0

Từ chợ Đông Ba, trung tâm buôn bán lớn nhất của Tp.Huế cho đến những tuyến đường kinh doanh nhỏ lẻ như Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi, Chi Lăng… câu chuyện “thuế khoán” những ngày cuối năm nay đã mang một diện mạo khác. Thay vì mức thuế ấn cố định như nhiều năm trước, không ít hộ kinh doanh đang dần chuyển sang hình thức kê khai thuế điện tử, gắn với doanh thu thực tế và được thực hiện qua các ứng dụng trên điện thoại thông minh.

Nhiều tiểu thương ở Huế nhìn nhận, nếu thực hiện đúng và quen dần, hình thức kê khai điện tử mang lại không ít lợi ích. Doanh thu được ghi nhận theo thực tế, tránh tình trạng “ấn định cao hơn khả năng”, đồng thời giảm bớt các thủ tục giấy tờ, đi lại.

Nhiều tiểu thương bắt đầu thích nghi dần việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai.

Chị Nguyễn Thị Hiền, một tiểu thương kinh doanh hàng dân dụng tại chợ Đông Ba chia sẻ, trước đây mỗi tháng đóng bao nhiêu là gần như cố định, buôn bán trúng hay ế cũng vậy. Giờ kê khai theo doanh thu, bán ít thì thuế ít, bản thân cũng thấy hợp lý hơn.

Việc kê khai qua ứng dụng cũng giúp hộ kinh doanh chủ động theo dõi nghĩa vụ thuế, lịch nộp, tránh tình trạng quên hoặc chậm trễ như trước.

Tuy nhiên, không phải ai cũng dễ dàng bắt nhịp với sự thay đổi này, nhất là trong bối cảnh cao điểm buôn bán Tết. Với nhiều tiểu thương lớn tuổi, việc sử dụng điện thoại thông minh, thao tác trên ứng dụng kê khai thuế vẫn là một áp lực không nhỏ.

Bà Hồ Thị Bích, trú ở phường Mỹ Thượng (Tp.Huế) bán hàng tạp hoá lo lắng, buôn bán đã bận rộn, giờ còn phải học cách kê khai, sợ bấm nhầm, khai sai và lo bị phạt.

Thông tin từ Thuế Tp.Huế, ngày 11/11/2025, đơn vị đã tổ chức Hội nghị triển khai Kế hoạch “45 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai đối với hộ kinh doanh” và Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác với các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ, đơn vị tư vấn kế toán, đại lý thuế và các ngân hàng thương mại trên địa bàn.

Trong thời gian từ ngày 14/11 đến 25/12/2025, công tác hỗ trợ các hộ kinh doanh sẵn sàng chuyển đổi từ phương pháp thuế khoán sang kê khai đã đạt nhiều kết quả tích cực.

Cụ thể, đối với nhóm hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở lên, đến ngày 31/12/2025, 100% trong tổng số 1.452 hộ đang hoạt động đã thực hiện nộp tờ khai 01/CNKD (Cá nhân kinh doanh – PV), thể hiện mức độ sẵn sàng chuyển đổi sang phương pháp kê khai. Đáng chú ý, với sự hướng dẫn và hỗ trợ trực tiếp của cơ quan thuế, 14 hộ kinh doanh đã mạnh dạn chuyển đổi từ mô hình hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, cho thấy hiệu ứng lan tỏa tích cực từ chủ trương này.

Song song với đó, công tác chuyển đổi số đối với hộ kinh doanh cũng được đẩy mạnh. Tính đến hết ngày 31/12/2025, gần 94% hộ kinh doanh đã cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile. Ngành Thuế Tp.Huế đang tiếp tục hỗ trợ các hộ chưa sử dụng hoặc sử dụng chưa thành thạo, nhằm bảo đảm mọi hộ kinh doanh đều nắm được cách thức thực hiện nghĩa vụ thuế điện tử.

Đối với hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, từ đầu năm 2025, cơ quan thuế đã hỗ trợ 230 hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên đăng ký và triển khai sử dụng. Hiện nay, Thuế Tp.Huế đang tăng cường tuyên truyền, ra quân trực tiếp tại các tuyến đường, chợ truyền thống, điểm hỗ trợ cố định và lưu động, nhằm bảo đảm 100% hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng cung cấp hàng hóa, dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kể từ ngày 1/1/2026.

Bên cạnh đó, công tác rà soát, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu quản lý hộ kinh doanh được triển khai đồng bộ. Đến ngày 25/12/2025, Thuế Tp.Huế đã hoàn thành 100% việc nhập và cập nhật thông tin hộ kinh doanh vào ứng dụng cơ sở dữ liệu theo kế hoạch.

Những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, quá trình triển khai chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai vẫn còn không ít khó khăn.

Trao đổi với PV, ông Phan Nam Thắng, Chánh Văn phòng Thuế Tp.Huế cho biết, khó khăn trước hết nằm ở việc chưa nắm rõ các ngưỡng doanh thu chịu thuế. Nhiều hộ kinh doanh còn lúng túng với các quy định mới, đặc biệt là chính sách miễn thuế, dẫn đến tâm lý lo ngại khi chuyển sang kê khai. Một số hộ có quy mô kinh doanh lớn thậm chí còn chia tách hộ để giảm doanh thu, gây thất thu ngân sách và tạo sự thiếu công bằng.

Không có ngày nghỉ, trong đợt 45 ngày ra quân cao điểm, cán bộ Thuế Tp.Huế trực tiếp về các khu chợ hướng dẫn tiểu thương.

Bên cạnh đó, khó khăn trong quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử và công tác kế toán cũng là vấn đề đáng quan tâm. Nhiều hộ kinh doanh nhỏ thiếu kiến thức kế toán, hạn chế về kỹ năng số và thiết bị công nghệ, trong khi chi phí đầu tư ban đầu cho máy móc, phần mềm, chữ ký số không nhỏ, nhất là với các quán ăn, tiệm tạp hóa mang tính khởi nghiệp gia đình.

Đối với các mô hình kinh doanh có lượng khách đông vào giờ cao điểm như quán phở buổi sáng, cà phê mang đi, việc phải thao tác xuất hóa đơn cho từng giao dịch có thể gây ách tắc trong phục vụ. Ngoài ra, rủi ro về đường truyền internet hoặc lỗi phần mềm cũng khiến hộ kinh doanh lo ngại bị xử phạt do lập hóa đơn không đúng thời điểm.

Tại các chợ truyền thống như Đông Ba, An Cựu, Tây Lộc, Bến Ngự…, vẫn còn một bộ phận tiểu thương lớn tuổi, trình độ học vấn hạn chế, chưa quen sử dụng điện thoại thông minh. Các hộ này chủ yếu buôn bán nhỏ lẻ, mức thuế khoán thấp; khi chuyển sang kê khai sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong thực hiện. Ban quản lý các chợ đã có kiến nghị đề nghị cơ quan thuế tiếp tục có cơ chế hỗ trợ phù hợp cho nhóm đối tượng này…

Từ thực tiễn triển khai, ông Phan Nam Thắng cho biết Thuế Tp.Huế kiến nghị tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng linh hoạt, sát với điều kiện thực tế. Trong đó, cần tăng cường tổ chức các buổi đối thoại trực tiếp với hộ kinh doanh để làm rõ lợi ích của việc minh bạch hóa, đồng thời tạo sự yên tâm trong quá trình chuyển đổi.

Bên cạnh đó, ngành thuế đề xuất xây dựng cơ chế hỗ trợ chi phí ban đầu như miễn phí hoặc hỗ trợ chữ ký số, phần mềm hóa đơn điện tử cơ bản cho các hộ chuyển từ thuế khoán sang kê khai; nghiên cứu ban hành chế độ kế toán đơn giản, phù hợp với từng nhóm hộ kinh doanh.

“Một nội dung quan trọng khác là sớm có hướng dẫn cụ thể về kê khai hàng tồn kho đầu kỳ, cho phép hộ kinh doanh kê khai một lần tại thời điểm 1/1/2026 để làm cơ sở minh bạch hóa đầu vào cho giai đoạn sau. Việc phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế và UBND xã, phường trong công tác tuyên truyền, hỗ trợ cũng là yếu tố then chốt để chính sách được triển khai hiệu quả, phù hợp thực tiễn”, ông Thắng nhấn mạnh.