Bộ Tư pháp đang tiến hành thẩm định dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội do Bộ Nội vụ chủ trì soạn thảo. Điểm sáng chú ý nhất trong dự thảo lần này là đề xuất bãi bỏ mốc thời gian hiệu lực tối đa 12 tháng đối với giấy ủy quyền nhận lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH).
Tháo gỡ bất cập hành chính cho người cao tuổi
Theo quy định tại Điều 10 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, văn bản ủy quyền cho người khác thay mặt thực hiện các thủ tục BHXH chỉ có giá trị pháp lý trong thời hạn tối đa 12 tháng.
Tuy nhiên, báo cáo từ cơ quan BHXH và nhiều địa phương cho thấy quy định này đã bộc lộ không ít vướng mắc trong thực tế. Việc phải làm lại giấy ủy quyền hằng năm tạo ra gánh nặng hành chính không nhỏ đối với người cao tuổi, người có sức khỏe yếu hoặc gặp khó khăn về vận động. Bên cạnh đó, việc định kỳ gia hạn văn bản ủy quyền tại các Văn phòng Công chứng cũng làm phát sinh thêm chi phí và thời gian cho người thụ hưởng.
Trước những tâm tư, nguyện vọng của người dân về việc kéo dài thời gian ủy quyền cho người thân nhận hộ lương hưu, Bộ Nội vụ đã đề xuất sửa đổi theo hướng: Việc ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện chế độ BHXH sẽ áp dụng linh hoạt theo các quy định của pháp luật về dân sự.
Đáng chú ý, so với phiên bản lấy ý kiến vào tháng 6, dự thảo trình thẩm định mới nhất đã hoàn toàn loại bỏ phương án giữ nguyên quy định cũ, thống nhất giữ lại đề xuất bãi bỏ hạn định 12 tháng cũng như các yêu cầu chứng thực rườm rà.
Quy định hiện hành về giấy ủy quyền nhận lương hưu
Theo thông tin từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, giấy ủy quyền nhận lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng được lập theo quy định trước đây sẽ không còn giá trị sau ngày 30/6/2026.
Việc ủy quyền nhận lương hưu được áp dụng đối với các trường hợp người thụ hưởng không thể trực tiếp đến điểm chi trả do tuổi cao, sức khỏe yếu, sinh sống xa nơi nhận hoặc các lý do cá nhân khác. Khi đó, người được ủy quyền sẽ thay mặt người hưởng thực hiện việc nhận khoản trợ cấp hằng tháng.
Theo quy định hiện hành, văn bản ủy quyền phải được lập bằng văn bản có công chứng và chỉ có thời hạn tối đa 12 tháng kể từ ngày ký. Trước đây, thời gian hiệu lực có thể do các bên tự thỏa thuận; nếu không ghi rõ thì mặc định được tính trong vòng một năm kể từ ngày xác lập.
Đại diện Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết quy định giới hạn thời hạn ủy quyền nhằm tăng cường kiểm soát, giảm thiểu rủi ro trong quá trình chi trả và bảo đảm chế độ đến đúng đối tượng. Hiện nay, cả nước có khoảng 3,4 triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, trong đó có nhiều người cao tuổi hoặc sinh sống xa nơi nhận tiền.
Cơ quan chức năng khuyến cáo người hưởng nên chủ động kiểm tra thời hạn của giấy ủy quyền hiện có. Người dân có thể liên hệ trực tiếp cơ quan bảo hiểm xã hội, bưu điện hoặc trung tâm phục vụ hành chính công tại nơi cư trú để được hỗ trợ. Các cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ phối hợp với bưu điện, chính quyền cơ sở và trung tâm phục vụ hành chính công để xác minh dữ liệu, hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy định.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng lưu ý không gửi đường link hay tin nhắn yêu cầu làm thủ tục qua mạng xã hội, do đó người dân cần cảnh giác với các hình thức lừa đảo.
