Căn cứ theo các điều khoản quy định tại Luật BHXH 2024, người lao động tham gia bảo hiểm xã hội khi chấm dứt hợp đồng lao động, có tổng thời gian tích lũy đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên và đạt độ tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật sẽ chính thức được nhận khoản lương hưu chi trả hằng tháng.
Quy định hạ khung điều kiện đóng tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm này đã mở ra cánh cửa an sinh lớn. Từ đó tạo cơ hội cho những người lao động tham gia muộn hoặc có quá trình đóng không liên tục vẫn được bảo đảm cuộc sống lúc tuổi già thay vì phải lựa chọn rút bảo hiểm một lần.
Công thức tính tỷ lệ hưởng lương hưu của nam và nữ
Về mặt nguyên tắc, giá trị khoản lương hưu hằng tháng của cá nhân được xác định bằng công thức lấy tỷ lệ (%) hưởng lương hưu nhân với mức bình quân tiền lương dùng làm căn cứ đóng BHXH. Tỷ lệ này có sự khác biệt về lộ trình số năm tích lũy giữa hai giới nhưng đều chạm ngưỡng tối đa là 75%:
Đối với nữ giới: Tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng khởi điểm là 45%, tương ứng với mốc 15 năm tích lũy đóng BHXH. Sau dấu mốc này, cứ mỗi năm tham gia đóng bảo hiểm bổ sung, lao động nữ được cộng thêm 2%. Để đạt được mức hưởng tối đa 75%, lao động nữ cần có tổng thời gian đóng BHXH là 30 năm.
Đối với nam giới: Tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng bắt đầu từ mức 45%, tương ứng với mốc 20 năm tích lũy đóng BHXH. Kể từ năm đóng thứ 21 trở đi, mỗi năm tích lũy thêm sẽ được cộng hưởng 2%. Để chạm đến mức trần tối đa 75%, lao động nam cần đạt tổng thời gian đóng BHXH là 35 năm.
Ví dụ thực tế:
Một lao động nữ tích lũy được 25 năm đóng BHXH sẽ nhận tỷ lệ hưởng lương hưu là 65% (trong đó 15 năm đầu quy đổi bằng 45%, và 10 năm đóng tiếp theo quy đổi bằng 20%).
Một lao động nam tích lũy được 30 năm đóng BHXH cũng sẽ nhận tỷ lệ hưởng lương hưu ở mức 65% (trong đó 20 năm đầu tính bằng 45%, và 10 năm đóng tiếp theo tính bằng 20%).
Quyền lợi bổ sung và khoản trợ cấp một lần cho người đóng vượt trần 75%
Đối với những trường hợp người lao động có số năm tham gia BHXH vượt quá khung thời gian tương ứng với tỷ lệ hưởng tối đa 75%, họ sẽ được ghi nhận quyền lợi đặc biệt. Ngoài khoản lương hưu nhận đều đặn hằng tháng, người lao động sẽ được chi trả thêm một khoản trợ cấp một lần ngay khi thực hiện thủ tục nghỉ hưu. Mức trợ cấp này được tính toán dựa trên nguyên tắc: mỗi năm đóng thừa vượt mức trần 75% sẽ được quy đổi bằng 0,5 lần mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
Bên cạnh đó, người hưởng chế độ hưu trí còn được hưởng các đặc quyền an sinh đi kèm bao gồm: được cơ quan BHXH cấp thẻ bảo hiểm y tế hoàn toàn miễn phí với mức quyền lợi chi trả lên tới 95% chi phí khám và điều trị bệnh trong danh mục được hưởng. Đồng thời, giá trị khoản lương hưu cũng sẽ được Nhà nước tiến hành điều chỉnh, gia tăng định kỳ theo các chính sách cải cách tiền lương nhằm bảo đảm giá trị đồng tiền và ổn định đời sống cho người dân.
TCác nhóm đối tượng đang nhận lương hưu trên cả nước
Theo các số liệu thống kê từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, hệ thống an sinh quốc gia hiện đang thực hiện chi trả lương hưu và trợ cấp bảo hiểm hằng tháng cho khoảng 3,5 triệu người trên toàn quốc. Trong đó:
Khoảng 1,35 triệu người đang nhận mức lương hưu dao động từ 3 triệu đến dưới 6 triệu đồng/tháng.
Hơn 1 triệu người ghi nhận mức hưởng nằm trong khoảng từ 6 triệu đến dưới 10 triệu đồng/tháng.
Đặc biệt, có hơn 11.500 trường hợp người về hưu đang nhận mức chi trả cao, đạt từ 20 triệu đồng/tháng trở lên.
Để chủ động nắm bắt quyền lợi cá nhân, người lao động hoàn toàn có thể tự thực hiện tra cứu tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng của mình dựa trên tổng số năm đóng BHXH thực tế thông qua hệ thống bảng biểu định lượng chi tiết quy định theo luật.
