Khởi tố vụ án đầu tiên về xâm phạm quyền tác giả đối với phần mềm máy tính
Thời gian qua, tình trạng sử dụng trái phép các sản phẩm phần mềm máy tính có bản quyền, đặc biệt là hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office, diễn ra khá phổ biến.
Nhiều đối tượng đã lợi dụng các website, diễn đàn công nghệ, mạng xã hội và sàn thương mại điện tử để quảng cáo, mua bán, chia sẻ các phiên bản phần mềm không có bản quyền; đồng thời cung cấp các công cụ kích hoạt trái phép như crack, key lậu, activator... nhằm vô hiệu hóa cơ chế bảo vệ bản quyền của nhà sản xuất để sử dụng phần mềm trái phép.
Theo thông tin được đăng tải trên Cổng thông tin Bộ Công an, giá bản quyền hợp pháp của hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office hiện dao động từ 4 - 9 triệu đồng cho mỗi máy tính. Với số lượng thiết bị vi phạm được phát hiện, thiệt hại đối với chủ thể quyền được ước tính lên tới hàng chục tỉ đồng.
Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với phần mềm máy tính còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động nghiên cứu, phát triển sản phẩm của các doanh nghiệp công nghệ; làm suy giảm hiệu quả bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; tác động tiêu cực đến môi trường cạnh tranh lành mạnh và quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân sở hữu phần mềm.
Bên cạnh đó, việc sử dụng phần mềm được kích hoạt trái phép còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn, an ninh thông tin. Các phần mềm không rõ nguồn gốc có thể bị cài cắm mã độc, phần mềm gián điệp, tạo điều kiện cho các hoạt động tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu và xâm phạm bí mật của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân.
Mức xử phạt đối với hành vi cài đặt và kinh doanh phần mềm lậu
Trao đổi với Báo Lao Động, luật sư Nguyễn Thu Trang, Phó Giám đốc Công ty TNHH Luật Heva cho biết, về mặt quy định chung, việc cài đặt, sao chép hoặc phân phối phần mềm không có bản quyền có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại khoản 1 Điều 16 Nghị định 341/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan.
Mức xử phạt được xác định dựa trên số lợi bất hợp pháp thu được, thiệt hại gây ra cho chủ sở hữu quyền tác giả hoặc giá trị hàng hóa vi phạm.
Trường hợp phát sinh khoản lợi nhuận bất hợp pháp từ hành vi vi phạm, cơ quan chức năng có thể buộc hoàn trả số tiền này cho chủ thể quyền tác giả.
Không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính, người không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả nhưng vẫn cố ý sao chép hoặc phân phối tác phẩm được bảo hộ với quy mô thương mại có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Khung hình phạt cơ bản áp dụng đối với trường hợp thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng, gây thiệt hại từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng. Người phạm tội trong trường hợp này có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 300 triệu đồng hoặc bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm.
Đối với các trường hợp nghiêm trọng hơn như phạm tội có tổ chức, thực hiện nhiều lần, thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên, gây thiệt hại từ 500 triệu đồng trở lên hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 500 triệu đồng trở lên, mức phạt có thể tăng lên từ 300 triệu đồng đến 1 tỉ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt bổ sung từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.
Hướng dẫn kiểm tra thông tin hệ điều hành và tình trạng bản quyền Windows
Việc kiểm tra thông tin hệ điều hành và tình trạng bản quyền Windows là thao tác cần thiết giúp người dùng xác định phiên bản đang sử dụng, kiểm tra tính hợp lệ của giấy phép kích hoạt cũng như bảo đảm thiết bị hoạt động ổn định, an toàn.
Chỉ với một vài bước đơn giản, người dùng có thể tra cứu các thông tin quan trọng về hệ điều hành, bao gồm phiên bản Windows, cấu hình cài đặt và trạng thái kích hoạt bản quyền trên máy tính.
