Giữa trung tâm TPHCM sầm uất, chỉ cách những tuyến phố đông đúc vài bước chân, khu Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo vẫn tồn tại như những "ốc đảo" cũ kỹ bị thời gian bỏ quên.
Căn nhà của một người dân tại khu Mả Lạng, nhỏ hẹp với thế hệ cùng sinh sống
Trong những con hẻm ngoằn ngoèo ở khu Mả Lạng (phường Cầu Ông Lãnh), nhà cửa san sát đến mức ánh nắng khó len vào bên trong. Nhiều đoạn hẻm tối mờ dù đang giữa ban ngày. Những căn nhà rộng chỉ vài mét vuông chen chúc nhau, tường loang lổ, mái tôn thấp nóng hầm hập. Không ít hộ gia đình ba thế hệ cùng sinh hoạt trong không gian chưa đầy 10 m².
Tại kỳ họp thứ ba HĐND TPHCM khóa XI vừa qua, thành phố đã thông qua chủ trương đầu tư dự án chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo. Dự án được thực hiện theo hình thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BT, với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 16.300 tỉ đồng, dự kiến triển khai từ năm 2026 đến năm 2029.
Khu Mả Lạng chờ hồi sinhĐỌC NGAYTheo đề xuất được thành phố chấp thuận, Công ty CP Đầu tư và Kinh doanh nhà Khang Điền là nhà đầu tư và sẽ huy động 100% nguồn vốn thực hiện dự án.
Gắn bó với Mả Lạng hơn 40 năm, ông Tạ Đình Thắng (Sinh năm 1960) cho biết căn nhà chưa đầy 8 m² của gia đình hiện là nơi sinh sống của sáu người. Để có thêm diện tích sử dụng, các thành viên phải tận dụng từng khoảng trống nhỏ trong nhà.
"Khi nghe tin khu vực được chỉnh trang, ai cũng mừng. Điều mong nhất là có nơi ở khang trang hơn và được tái định cư ngay tại chỗ để tiếp tục cuộc sống quen thuộc bao năm qua", ông Thắng chia sẻ.
Khu Mả Lạng rộng khoảng 3,7 ha, nằm giữa các tuyến đường Nguyễn Trãi, Nguyễn Cư Trinh và Trần Đình Xu. Theo rà soát sơ bộ, dự án ảnh hưởng khoảng 1.070 trường hợp nhà, đất của 1.459 hộ dân với gần 4.700 nhân khẩu. Nơi đây từ lâu được xem là một trong những khu dân cư có mật độ xây dựng dày đặc nhất khu vực trung tâm thành phố.
Không chỉ thiếu không gian sống, hệ thống giao thông nội bộ cũng là bài toán nan giải. Nhiều hẻm nhỏ chỉ vừa một xe máy đi qua, gây khó khăn cho phương tiện cứu hỏa, cứu nạn tiếp cận khi xảy ra sự cố.
Cách đó không xa, khu Chợ Gà - Gạo (phường Bến Thành) cũng mang dáng dấp tương tự. Khu vực rộng khoảng 4.350 m², nằm giữa các tuyến đường Nguyễn Thái Học, Võ Văn Kiệt, Yersin và hẻm 3 Yersin. Những căn nhà nhỏ hẹp nằm sát nhau, lối đi chật chội, điều kiện sinh hoạt còn nhiều hạn chế.
Bà Phạm Thị Mỹ (SN 1957) cho biết gia đình nhiều thế hệ đã sinh sống tại đây. Sáu người hiện ở trong căn nhà chỉ khoảng 12 m². Dù đồng tình với chủ trương chỉnh trang đô thị, bà vẫn băn khoăn về phương án bồi thường.
"Điều tôi lo nhất là tiền đền bù không đủ để tìm một nơi ở tốt hơn. Người dân mong được hỗ trợ để ổn định cuộc sống sau khi di dời", bà nói.
Theo khảo sát sơ bộ, dự án tại Chợ Gà - Gạo ảnh hưởng khoảng 252 căn nhà với 192 hộ dân và 744 nhân khẩu.
UBND TPHCM đánh giá việc chỉnh trang hai khu dân cư này là yêu cầu cấp thiết nhằm cải thiện điều kiện sống, giảm áp lực hạ tầng đã xuống cấp, đồng thời bổ sung hệ thống giao thông, cấp thoát nước, điện, cây xanh, các công trình công cộng và nâng cao năng lực phòng cháy chữa cháy.
Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM Trần Quang Lâm cho biết việc chỉnh trang khu Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo là mong mỏi kéo dài nhiều năm của chính quyền và người dân. Theo ông, sau khi hoàn thành, hai khu vực này sẽ được đầu tư đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, hình thành các khu dân cư văn minh, hiện đại ngay giữa trung tâm thành phố.
Giám đốc Sở Xây dựng Trần Quang LâmBí thư Thành ủy TPHCM "đau đáu" với những căn nhà 10m²
Tại buổi tiếp xúc cử tri hồi đầu tháng 3, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang cho biết ông luôn "đau đáu" với cuộc sống của người dân tại khu Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo, nơi có những gia đình 9-10 người phải chen chúc trong căn nhà chỉ khoảng 10 m², thậm chí phải thay nhau ngủ vì không đủ chỗ sinh hoạt.
Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang tại buổi tiếp xúc cử tri ngày 5-3 - Ảnh: Duy Phú
Cho rằng đây là vấn đề không thể tiếp tục kéo dài, Bí thư Thành ủy TPHCM đề nghị địa phương khẩn trương thống kê toàn bộ các hộ dân trong khu vực và cho biết sẽ trực tiếp cùng các đơn vị liên quan khảo sát thực tế để tìm giải pháp phù hợp. Ông Trần Lưu Quang cũng nhắc lại việc thành phố từng nhiều lần muốn triển khai dự án nhưng chưa thành công do chưa thu hút được nhà đầu tư.
"Chúng tôi hứa với mọi người sẽ tích cực hơn, quyết liệt hơn để từng bước giải quyết vấn đề này", ông Trần Lưu Quang khẳng định trước cử tri. Từ lời hứa ấy, các sở, ngành và nhà đầu tư đã khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, giúp dự án chỉnh trang Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo kịp trình HĐND TPHCM và được thông qua chủ trương đầu tư, mở ra cơ hội thay đổi diện mạo cho hai khu dân cư tồn tại nhiều bất cập giữa trung tâm thành phố.
Bên trong khu Mả Lạng, chợ Gà - Gạo trước cuộc cải tạo lịch sử
Trong những con hẻm ngoằn ngoèo ở khu Mả Lạng (phường Cầu Ông Lãnh), nhà cửa san sát đến mức ánh nắng khó len vào bên trong
Nhiều khu vực nhà dân phải bật điện dù là ban ngày
Không ít hộ gia đình ba thế hệ cùng sinh hoạt trong không gian chưa đầy 10 m²
Những con ngỏ tăm tối, chỉ vừa đủ 1 xe máy luồng lách
Khu Mả Lạng rộng khoảng 3,7 ha, nằm giữa các tuyến đường Nguyễn Trãi, Nguyễn Cư Trinh và Trần Đình Xu
Theo rà soát sơ bộ, dự án ảnh hưởng khoảng 1.070 trường hợp nhà, đất của 1.459 hộ dân với gần 4.700 nhân khẩu
Nhiều hẻm nhỏ chỉ vừa một xe máy đi qua, gây khó khăn cho phương tiện cứu hỏa, cứu nạn tiếp cận khi xảy ra sự cố
Dự án chỉnh trang khu Mả Lạng và chợ Gà - Gạo được thực hiện theo hình thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BT, với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 16.300 tỉ đồng, dự kiến triển khai từ năm 2026 đến năm 2029
Cách đó không xa, khu Chợ Gà - Gạo (phường Bến Thành) cũng mang dáng dấp tương tự
Khu vực rộng khoảng 4.350 m², nằm giữa các tuyến đường Nguyễn Thái Học, Võ Văn Kiệt, Yersin và hẻm 3 Yersin
Những căn nhà nhỏ hẹp nằm sát nhau, lối đi chật chội, điều kiện sinh hoạt còn nhiều hạn chế
Theo khảo sát sơ bộ, dự án tại Chợ Gà - Gạo ảnh hưởng khoảng 252 căn nhà với 192 hộ dân và 744 nhân khẩu
