Theo Cục Dân số (Bộ Y tế) năm 2025, tổng tỷ suất sinh của Việt Nam đạt 1,93 con/phụ nữ, cao hơn 0,02 con so với năm 2024. Đây là năm thứ 4 liên tiếp mức sinh Việt Nam dưới mức sinh thay thế (2,1 con/phụ nữ). Dữ liệu từ 34 tỉnh/thành phố cho thấy 6 tháng đầu năm 2026, con số này ước tính tăng lên 1,96 con/phụ nữ.
Các chuyên gia cảnh báo, mức sinh thấp kéo dài sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy như suy giảm quy mô dân số, thiếu hụt lao động và đẩy nhanh quá trình già hóa dân số.
Trước thực trạng này, nhiều địa phương đã triển khai chính sách hỗ trợ bằng tiền mặt nhằm khuyến khích các gia đình sinh đủ hai con, góp phần duy trì mức sinh thay thế.

Ảnh minh họa
Đến nay, 8/34 tỉnh, thành phố đã ban hành chính sách dân số, trong đó 5 địa phương có cơ chế hỗ trợ nhằm khuyến khích sinh đủ hai con và duy trì mức sinh thay thế.
Cụ thể, Tp.HCM hỗ trợ một lần 5 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi; Hải Phòng hỗ trợ 3 triệu đồng; Tây Ninh 2 triệu đồng; Đồng Nai và Đồng Tháp cùng hỗ trợ 1 triệu đồng.
Đối với tập thể, một số địa phương còn áp dụng chính sách khen thưởng cho xã, phường đạt và vượt tỉ lệ 60% số cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ sinh đủ hai con trong 3 năm hoặc 5 năm liên tục. Nơi thưởng cao nhất là Tây Ninh (200-300 triệu đồng), Tp.HCM thưởng từ 30-60 triệu đồng, Đồng Tháp từ 30-50 triệu đồng, Đồng Nai từ 20-40 triệu đồng.
Luật Dân số quy định căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ, Nhà nước có chính sách phù hợp hỗ trợ cặp vợ chồng, cá nhân sinh con, nuôi con thông qua các chính sách, trong đó có chính sách về nhà ở để gia tăng tỷ lệ sinh, đạt mức sinh thay thế bền vững; ưu tiên đối với tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế.
Đáng chú ý, người có 2 con đẻ trở lên sẽ được ưu tiên mua, thuê mua hoặc mua nhà ở xã hội. Để hiện thực hóa điều này, vừa qua, Bộ Y tế và Bộ Xây dựng đã thống nhất các nội dung cụ thể để đưa vào Luật Nhà ở (sửa đổi). Lãnh đạo Bộ Y tế cho biết cơ quan này sẽ ban hành các hướng dẫn chuyên môn để cụ thể hóa và tổ chức triển khai chính sách, bảo đảm việc thực hiện được thống nhất và hiệu quả.
Việc hỗ trợ các gia đình sinh đủ hai con được xem là một trong những giải pháp nhằm cải thiện mức sinh, song các chuyên gia cho rằng chính sách tiền mặt chỉ là một phần của bài toán. Để người dân yên tâm sinh và nuôi con, cần đồng bộ nhiều giải pháp về nhà ở, việc làm, giáo dục, chăm sóc trẻ em và môi trường sống, qua đó tạo điều kiện để mỗi gia đình có thể đưa ra lựa chọn sinh con phù hợp.
Theo dữ liệu từ Cục Dân số, Bộ Y tế, tổng tỉ suất sinh (TFR) của Việt Nam đã giảm mạnh từ 6,4 con/phụ nữ năm 1960 xuống còn 1,83 con năm 2025, thấp hơn nhiều so với mức sinh thay thế là 2,1 con/phụ nữ. Đây là mức thấp nhất từng được ghi nhận trong lịch sử dân số Việt Nam.
Các chuyên gia cảnh báo mức sinh thấp kéo dài sẽ gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước như thiếu hụt nhân lực, già hóa dân số…
Trúc Chi (t/h Vietnamnet, Tuổi Trẻ)
Bộ Nội vụ đề xuất tăng lương tối thiểu vùng 7,8% từ 1/1/2027ĐỌC NGAY





