Nội dung trên được đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (đoàn Quảng Trị) đưa ra khi góp ý về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) tại phiên thảo luận tại hội trường chiều 22/8.
Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ. (Ảnh: Media Quốc hội)
Liên quan đến việc thể chế hóa chính sách tiền lương và an sinh xã hội trong các quy định về thu, chi ngân sách, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ cho biết, Nghị quyết 27 của Trung ương xác định mục tiêu cải cách chính sách tiền lương nhằm bảo đảm cán bộ, công chức, viên chức sống được bằng lương.
Tuy nhiên, việc cụ thể hóa nguyên tắc này trong dự thảo luật còn một số điểm chưa đồng bộ. Cụ thể, Điều 9 của dự thảo Luật quy định danh mục các lĩnh vực ưu tiên bố trí ngân sách nhưng chưa thể chế hóa nguyên tắc ưu tiên nguồn lực cho chính sách tiền lương.
Trong khi đó, khoản 2 Điều 70 xếp việc bổ sung nguồn cải cách tiền lương ở thứ tự ưu tiên thứ ba khi phân bổ nguồn tăng thu, sau ưu tiên giảm bội chi và bổ sung quỹ dự phòng tài chính. Điều 62 cũng chỉ coi chi tiền lương và các khoản có tính chất tiền lương là khoản “tạm cấp ngân sách cho các nhiệm vụ chi không thể trì hoãn”.
“ Theo tôi, đây là nguyên tắc mang tính giải pháp tình huống hơn là nguyên tắc quản lý ngân sách một cách chủ động”, ông Vũ nêu quan điểm.
Với mức lương cơ sở hiện nay là 2,53 triệu đồng/tháng, đại biểu cho biết công chức loại A1 bậc 1 (áp dụng đối với người có trình độ đại học) có mức lương khởi điểm khoảng 5,92 triệu đồng/tháng. Ở khu vực tư nhân, mức lương tối thiểu vùng hiện dao động từ 3,7-5,31 triệu đồng/tháng.
Theo ông Vũ, những con số này cho thấy thu nhập tối thiểu của người lao động ở cả khu vực công và khu vực tư đều đang chịu áp lực lớn, đặc biệt tại các đô thị lớn.
“ Từ đó, tôi đề nghị Quốc hội xem xét bổ sung vào khoản 7 Điều 9 dự thảo Luật nguyên tắc ưu tiên cân đối, bố trí nguồn lực ngân sách cho chính sách tiền lương khu vực công; đồng thời nghiên cứu sửa đổi chính sách tiền lương đối với khu vực tư trong Bộ luật Lao động. Đảm bảo cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đủ sống bằng chính đồng lương của mình, hài hòa với yêu cầu phát triển bền vững ”, đại biểu nói.
Đại biểu cũng đề nghị sửa khoản 2 Điều 70 theo hướng nâng thứ tự ưu tiên của việc bổ sung nguồn thực hiện chính sách tiền lương trong phương án sử dụng nguồn tăng thu, giảm chi ngân sách Nhà nước hằng năm, thay vì để nội dung này ở vị trí sau cùng như dự thảo Luật.
Về nguyên tắc phân cấp và phân bổ ngân sách cho cấp xã, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ cho biết cơ bản thống nhất với quy định giao HĐND cấp tỉnh quyết định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ ngân sách địa phương. Quy định này phù hợp với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương.
Tuy nhiên, riêng đối với chi thường xuyên, đại biểu đề nghị Quốc hội xem xét quy định một khung tối thiểu áp dụng thống nhất trên toàn quốc.
Dự thảo Luật quy định chi thường xuyên là khoản chi bảo đảm hoạt động của bộ máy Nhà nước và tổ chức chính trị. Ông Vũ cho rằng đây là điều kiện vận hành tối thiểu của hệ thống chính trị ở cơ sở, mang tính thống nhất trên toàn quốc, không phải khoản chi đặc thù của từng địa phương như chi đầu tư phát triển.
Nếu để cấp tỉnh hoàn toàn tự quyết định mức phân bổ chi thường xuyên, theo đại biểu, có thể dẫn đến tình trạng những địa phương chưa tự cân đối được ngân sách phải xây dựng định mức phân bổ cho cấp xã thấp hơn các tỉnh, thành có nguồn thu dồi dào. Điều này tạo ra sự chênh lệch về điều kiện bảo đảm hoạt động của bộ máy chính quyền ở cơ sở.
Dẫn tiếp dự thảo Luật đã giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội thẩm quyền quyết định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ chi ngân sách Nhà nước, đại biểu cho rằng đây cũng là căn cứ để ban hành định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên thống nhất trên toàn quốc theo thông lệ hiện hành.
Từ đó, đại biểu đề nghị giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành khung nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ chi thường xuyên tối thiểu, tức “mức sàn”, áp dụng thống nhất cho cấp xã trên toàn quốc, đồng thời có hệ số điều chỉnh đối với các khu vực đặc thù.
“ Cần quy định HĐND cấp tỉnh căn cứ khung do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định để cụ thể hóa định mức phân bổ cho từng đơn vị hành chính cấp xã thuộc phạm vi quản lý, nhưng phải bảo đảm không thấp hơn ‘mức sàn’ do Trung ương quy định, kể cả đối với những tỉnh chưa tự cân đối được ngân sách ”, đại biểu kiến nghị.
