Hằng ngày, khi trời còn chưa hửng sáng, hàng trăm người đã tới Bệnh viện Nhi đồng 2 (TPHCM) xếp hàng chờ lấy số khám bệnh. Những người cha, người mẹ ôm con trong vòng tay, thấp thỏm chờ đến lượt. Càng về sáng, dòng người càng đông, khu điều trị nhanh chóng chật kín bệnh nhi và thân nhân từ nhiều tỉnh, thành đổ về.
Khoa Ung bướu - Huyết học, Bệnh viện Nhi đồng 2 là nơi điều trị cho những trẻ em không may mắc bệnh ung thư và các bệnh lý về máu. Lượng bệnh nhi đông, trong khi nhiều em phải điều trị kéo dài khiến khu điều trị thường xuyên quá tải, hành lang và phòng bệnh luôn chật kín người.
Nơi đây, mỗi mét vuông dường như được tận dụng tối đa. Khoảng trống ít ỏi còn lại giữa các giường bệnh trở thành lối đi duy nhất. Mỗi khi bác sĩ đi khám hay điều dưỡng mang thuốc, xe tiêm truyền vào phòng, mọi người lại khẽ nhích người, thu gọn đồ đạc để nhường đường.
Vừa quạt, vừa dỗ con ăn từng muỗng cơm, chị Đoàn Thị Thảo Nguyên (quê Khánh Hòa) gần như không rời khỏi giường bệnh của cậu con trai út đang điều trị ung thư máu tại Khoa Ung bướu - Huyết học, Bệnh viện Nhi đồng 2. Ban đầu, thấy con xanh xao, mệt mỏi, chị đưa đi khám ở bệnh viện tỉnh và được chẩn đoán thiếu máu. Đến khi con yếu dần, đi lại khó khăn, linh tính có điều chẳng lành, chị tức tốc đưa con vào Bệnh viện Nhi đồng 2. Kết quả khiến người mẹ bàng hoàng: con mắc ung thư máu. Từ đó đến nay, hai mẹ con xem bệnh viện là nhà. Để tiết kiệm từng đồng điều trị, chị xin cơm từ thiện qua bữa, ngày đêm túc trực bên con trong những đợt hóa trị, truyền máu. "Con đau là tôi như đứt từng khúc ruột. Chỉ mong mình có thể đau thay con", chị Nguyên nghẹn ngào. Giữa phòng bệnh chật kín người, điều duy nhất người mẹ ấy mong mỏi là con đủ sức khỏe để một ngày được trở lại trường như bao bạn bè cùng trang lứa.
Ở góc phòng, một bé gái gầy gò nằm trên giường, cánh tay nhỏ xíu gắn kim truyền chằng chịt. Không xa đó, chiếc túi máu đỏ sẫm lặng lẽ nhỏ từng giọt, tiếp thêm hy vọng cho bệnh nhi sau những đợt hóa trị kéo dài.
Với nhiều em mắc bệnh lý huyết học và ung thư, truyền máu đã trở thành việc diễn ra thường xuyên như một phần của cuộc sống. Giữa những đợt hóa trị đầy đau đớn, nhiều em vẫn vô tư cười đùa, say sưa lắp ghép đồ chơi trên giường bệnh hay ríu rít kể về ước mơ được sớm quay lại trường. Chính sự hồn nhiên ấy khiến những người làm nghề y càng thêm quyết tâm níu giữ sự sống cho các em.
Có những gia đình đã gắn bó với bệnh viện hàng tháng, thậm chí hàng năm. Họ quen với tiếng xe đẩy, mùi thuốc sát khuẩn, những đêm thức trắng và lịch hóa trị dày đặc. Hành lang bệnh viện không chỉ là nơi chờ đợi, mà còn trở thành nơi nghỉ ngơi, ăn uống, trò chuyện và động viên nhau vượt qua những ngày khó khăn nhất.
Mỗi năm, Khoa Ung bướu - Huyết học, Bệnh viện Nhi đồng 2 nhận khoảng 250-300 trẻ được chẩn đoán mắc ung thư. Mỗi ngày, nơi đây có khoảng 140 bệnh nhi điều trị nội trú và khoảng 50 lượt khám ngoại trú. Đằng sau những con số ấy là hàng trăm gia đình bước vào cuộc chiến kéo dài từ một đến ba năm với hóa trị, phẫu thuật, xạ trị và vô số lần truyền máu, truyền tiểu cầu. Trong đó, bạch cầu cấp (ung thư máu), u não và nguyên bào thần kinh là những bệnh lý thường gặp nhất.
Theo Bác sĩ CKII Phan Thị Thu Trang - Phó trưởng khoa Ung bướu - Huyết học, khoảnh khắc khó khăn nhất với bác sĩ không phải là điều trị, mà là lúc phải nói với cha mẹ rằng con họ mắc ung thư. "Chỉ cần nghe đến hai chữ ung thư, nhiều phụ huynh như sụp đổ. Có người òa khóc ngay tại phòng khám, có phụ huynh lặng người, không tin đó là sự thật, liên tục hỏi lại liệu có nhầm lẫn hay không. Chúng tôi phải ngồi lại, giải thích nhiều lần để họ bình tĩnh và chấp nhận đồng hành cùng con", bác sĩ Trang chia sẻ.
Không ít gia đình phải mất nhiều ngày, thậm chí nhiều lần được tư vấn mới dần chấp nhận thực tế. Bên cạnh nỗi đau tinh thần là gánh nặng kinh tế. Chi phí điều trị kéo dài khiến cả gia đình, thậm chí họ hàng cùng chung tay xoay xở.
Theo bác sĩ Trang, điều trị ung thư nhi tại Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Dù nhiều kỹ thuật hiện đại như thuốc điều trị trúng đích, kháng thể đơn dòng hay ghép tế bào gốc đã được triển khai tại Việt Nam nhưng số bệnh nhi có cơ hội tiếp cận vẫn còn hạn chế do chi phí quá cao. Bên cạnh đó, cả nước hiện chỉ có khoảng 10 trung tâm điều trị ung thư nhi, khiến nhiều gia đình phải vượt hàng trăm, thậm chí hàng nghìn cây số để đưa con đến bệnh viện tuyến cuối, góp phần làm gia tăng tình trạng quá tải. Từ thực tế này, bác sĩ Trang kiến nghị mở rộng các cơ sở điều trị hóa trị tại tuyến tỉnh để trẻ được tiếp cận điều trị sớm hơn, giảm chi phí đi lại và nguy cơ biến chứng do chuyển viện muộn; đồng thời tăng số lượng phòng bệnh nhằm hạn chế lây nhiễm chéo, cũng như bổ sung nguồn lực từ công tác xã hội để hỗ trợ các bệnh nhi có hoàn cảnh khó khăn.
Tương tự ở Bệnh viện Nhi Đồng 2, tại khu tiếp nhận Bệnh viện Ung Bướu TPHCM, dòng bệnh nhân và người nhà liên tục đổ về từ sáng sớm. Trước các quầy đăng ký, hàng ghế chờ gần như không còn chỗ trống. Nhiều người lớn tuổi, sức khỏe yếu phải ngồi xe lăn hoặc nhờ người thân dìu đỡ. Không ít bệnh nhân từ các tỉnh lên thành phố phải khởi hành giữa đêm để kịp lấy số, hoàn tất thủ tục khám và điều trị trong ngày.
Chia sẻ với Báo Tiền Phong, một nhân viên tại khu khám bệnh cho biết lượng người đến bệnh viện luôn ở mức cao, đặc biệt vào đầu tuần. “Có những ngày bệnh nhân đến rất sớm và tăng nhanh chỉ trong vài giờ. Nhân viên phải tranh thủ làm xuyên trưa, cố gắng hướng dẫn từng trường hợp để người bệnh không phải chờ đợi quá lâu”, nhân viên bệnh viện chia sẻ.
Phía sau mỗi số thứ tự là hành trình chữa bệnh nhiều lo âu. Với các bệnh nhân cao tuổi hoặc đang chịu tác dụng phụ của hóa trị, việc chờ khám nhiều giờ càng trở nên mệt mỏi.
Tại phòng khám của khu khám bệnh, bác sĩ vừa thăm khám, vừa xem lại kết quả xét nghiệm và giải thích phác đồ cho từng người. Chị Huỳnh Thảo - nhân viên chăm sóc khách hàng của bệnh viện - cho biết vẫn còn nhiều trường hợp đến khám khi bệnh đã chuyển nặng hoặc xuất hiện triệu chứng kéo dài. Trong quá trình làm việc, chị Thảo từng gặp cả những nhân viên y tế trở thành bệnh nhân ung thư. “Bệnh tật không loại trừ bất kỳ ai. Vì vậy, mọi người không nên chủ quan với những dấu hiệu bất thường và cần duy trì khám sức khỏe, tầm soát theo khuyến cáo”, chị Thảo chia sẻ.
Bên trong phòng hóa trị ban ngày, có đến hàng trăm bệnh nhân đang điều trị. Trên mỗi vị trí là một cọc truyền, túi thuốc và hồ sơ điều trị riêng. Điều dưỡng liên tục kiểm tra thông tin, thiết lập đường truyền, theo dõi phản ứng của người bệnh và xử lý các tình huống phát sinh. Nhiều bệnh nhân phải cắt ngắn hoặc rụng tóc sau những đợt điều trị. “Người bệnh không chỉ chịu tác dụng phụ của thuốc mà còn mang tâm lý lo lắng kéo dài. Ngoài thực hiện đúng quy trình chuyên môn, chúng tôi cố gắng trò chuyện, động viên để họ bớt căng thẳng và có thêm niềm tin đi hết phác đồ”, một điều dưỡng tại khoa chia sẻ.
Mỗi ca truyền có thể kéo dài nhiều giờ. Sau khi bệnh nhân hoàn thành liệu trình và rời ghế, nhân viên y tế nhanh chóng vệ chuẩn bị vị trí để tiếp nhận trường hợp tiếp theo. Nhịp làm việc phản ánh thực trạng về tình hình đáng báo động về ung thư tại cơ sở điều trị ung thư tuyến cuối của khu vực phía Nam.
Cùng với áp lực quá tải, hệ thống điều trị ung thư tại Việt Nam đang từng bước tiếp cận nhiều kỹ thuật và thiết bị hiện đại. Tại Bệnh viện Ung Bướu TPHCM, hình ảnh từ chụp cắt lớp vi tính (CT), cộng hưởng từ (MRI) và các phương tiện chẩn đoán được bác sĩ phân tích nhằm xác định vị trí, kích thước, mức độ xâm lấn của tổn thương, từ đó xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp. Bác sĩ cho biết công nghệ mang lại hình ảnh ngày càng chi tiết, hỗ trợ bác sĩ đánh giá tổn thương chính xác hơn. Nhưng yếu tố quan trọng vẫn là người bệnh đến khám đúng lúc. Khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm, bác sĩ có thêm lựa chọn điều trị và cơ hội kiểm soát bệnh cũng cao hơn.
Cận cảnh một buổi phẫu thuật can thiệp (sinh thiết gan) tại Bệnh viện Ung bướu TPHCM. Hình ảnh siêu âm giúp ê-kíp xác định đường đi của kim, hạn chế tác động đến các cấu trúc lân cận và nâng cao độ chính xác của thủ thuật. Mẫu bệnh phẩm sau đó được chuyển đến bộ phận chuyên môn để phân tích. Kết quả giải phẫu bệnh là một trong những căn cứ quan trọng giúp xác định bản chất tổn thương, loại tế bào và những đặc điểm cần thiết cho việc lựa chọn phương pháp điều trị.
Những hình ảnh tại Bệnh viện Nhi đồng 2 và Bệnh viện Ung Bướu TPHCM cho thấy cuộc chiến chống ung thư vẫn diễn ra từng ngày, phía sau mỗi giường bệnh là nỗ lực của người bệnh, gia đình và đội ngũ y tế. Trước gánh nặng hơn 177.000 ca mắc mới và khoảng 111.000 trường hợp tử vong mỗi năm, Báo Tiền Phong tổ chức hội thảo “Cuộc chiến chống ung thư: Cần bước đột phá toàn diện”, nhằm nhận diện những điểm nghẽn và tìm kiếm giải pháp trong phòng ngừa, phát hiện sớm, nâng cao khả năng tiếp cận và hiệu quả điều trị ung thư tại Việt Nam.
HỘI THẢO PHÒNG CHỐNG UNG THƯ: CẦN BƯỚC ĐỘT PHÁ TOÀN DIỆN
Ngày 31/7, Báo Tiền Phong phối hợp Bộ Y tế và Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng tổ chức hội thảo “Phòng chống ung thư: Cần bước đột phá toàn diện”.
Hội thảo được tổ chức nhằm nhận diện điểm nghẽn trong công tác phòng, chống ung thư tại Việt Nam, từ phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn, hạn chế về nhân lực và mạng lưới điều trị đến chi phí, phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế và khả năng tiếp cận thuốc, kỹ thuật mới.
Chương trình cũng là diễn đàn để các nhà quản lý, chuyên gia và cơ sở y tế đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả dự phòng, tầm soát, chẩn đoán và điều trị ung thư.
- Đơn vị tổ chức: Báo Tiền Phong phối hợp Bộ Y tế, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng.
- Thời gian: 8h00 ngày 31/7/2026.
Khách mời, chuyên gia tham dự hội thảo:
- Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tri Thức - Thứ trưởng Bộ Y tế.
- Tiến sĩ Nguyễn Trọng Khoa - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh.
- Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Anh Tú - Phó Giám đốc Bệnh viện K, Chánh Văn phòng Hội Ung thư Việt Nam.
- Bác sĩ CKII Nguyễn Đình Văn - Trưởng khoa Ung bướu - Huyết học, Bệnh viện Nhi đồng 2.
- Tiến sĩ, Bác sĩ Lưu Ngân Tâm - Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Chợ Rẫy.
- Ngoài ra còn có đại diện sở y tế các tỉnh, thành phía Nam, cùng các bệnh viện, hiệp hội chuyên ngành và doanh nghiệp y tế.
