Cận cảnh 3 cọc gỗ cổ phát hiện dưới sông, nghi có từ thời Trần

Ngày 24-4, tin từ Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho biết đơn vị này đang phối hợp với các cơ quan chuyên môn để xác định niên đại của 3 cọc gỗ cổ vừa được phát hiện trong quá trình cải tạo bờ sông Vân thuộc địa bàn phường Hoa Lư, nghi có từ thời Trần.

3 cọc gỗ cổ được phát hiện dưới sông Vân, nghi có từ thời Trần

Trước đó, trong quá trình thi công nạo vét sông Vân, tại đoạn gần với chân cầu Chà Là, phường Hoa Lư, đơn vị thi công đã phát hiện 3 cọc gỗ có kích thước lớn.

Nhận được thông tin, các đơn vị chuyên môn Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình đã có mặt tại hiện trường tổ chức khảo sát, đo vẽ, chụp ảnh và đối chiếu tư liệu.

Kết quả, các cọc gỗ được phát hiện trong lớp trầm tích lòng sông ở độ sâu tương đối dưới mực nước.

3 cọc gỗ được phát hiện trong quá trình cải tạo bờ sông Vân, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình

Theo báo cáo của Bảo tàng tỉnh Ninh Bình, tại thời điểm phát hiện, 3 cọc được cắm thẳng đứng, đầu nhọn hướng xuống, phần thân lộ cao khỏi mặt bùn. Các cọc được bố trí thành 2 hàng song song nhau chạy theo chiều dài Bắc-Nam và song song với hướng của dòng chảy sông Vân, khoảng cách 2 hàng là 2 m, khoảng cách giữa các cọc trong hàng là 2 m.

"Các đặc điểm trên cọc cho thấy đây là đồ được gia công, đóng thẳng đứng, dấu hiệu cho thấy đây là sản phẩm do con người chế tác và bố trí với một mục đích cụ thể, không phải cọc gỗ trôi dạt tự nhiên"- báo cáo nêu.

Cọc có chiều dài lớn (từ 3,76 m đến 4,15 m), chu vi thân từ 1,16 m đến 1,46 m. Các cọc được làm từ những cây gỗ có đường kính trung bình - lớn. Phần vót nhọn ở cả 3 cọc đều có chiều dài khoảng 1,10 m, là chỉ số kỹ thuật cho thấy sự thống nhất trong quy cách chế tác cùng một thời điểm.

Qua kiểm tra, các cơ quan chuyên môn nhận định các cọc gỗ này có đặc điểm giống với cọc gỗ có từ thời Trần trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ 2

Cũng theo báo cáo, các cọc gỗ phát hiện được tại sông Vân có nhiều đặc điểm giống với cọc gỗ phát hiện được tại chợ Sa (xã Cẩm Lý, tỉnh Bắc Ninh) nằm trong không gian của chiến trường Lục Đầu Giang trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ 2 (năm 1285) và lần thứ 3 (năm 1288).

Các đặc điểm giống nhau giữa các cọc là: Cùng kỹ thuật chế tác, cùng hình dáng cọc cong ở dạng tự nhiên, cùng được đóng ở khu vực cửa sông.

Cận cảnh 3 cọc gỗ được phát hiện dưới sông Vân

Mặc dù chưa đủ cơ sở xác định niên đại và chức năng của các cọc gỗ nhưng các đặc điểm kỹ thuật và hiện trường thực tế cho thấy đây là dấu tích công trình nhân tạo có tổ chức, nhiều khả năng liên quan đến hoạt động quân sự, thủy lợi hoặc giao thông trong lịch sử. Nhưng khả năng cao là cọc liên quan đến hoạt động quân sự ở thời Trần (thế kỷ 13).

Ông Đỗ Văn Hiến, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Ninh Bình cho biết, việc phát hiện 3 cọc gỗ tại khu vực sông Vân là một tư liệu khảo cổ quan trọng, có giá trị trong việc nghiên cứu cấu trúc không gian của vùng đất Hoa Lư xưa - Ninh Bình ngày nay trong diễn trình lịch sử Việt Nam.

Từ kết quả khảo sát bước đầu, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình đề nghị chủ đầu tư (Sở Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức rà soát toàn bộ phạm vi thi công dự án nạo vét, kè chống sạt lở sông Vân, đặc biệt tại các khu vực có điều kiện địa hình, trầm tích tương đồng với điểm phát hiện.

Việc phát hiện 3 cọc gỗ cổ có ý nghĩa rất quan trọng

Trường hợp tiếp tục phát hiện các cọc gỗ hoặc dấu tích tương tự, cần tạm dừng thi công tại khu vực phát hiện và kịp thời thông báo cho Sở Văn hóa và Thể thao để phối hợp xử lý theo quy định. Trong trường hợp phát hiện thêm các dấu tích có giá trị, đề nghị báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, cho phép tiến hành thăm dò, khai quật khảo cổ theo quy định của Luật Di sản văn hóa.