Điểm mới đáng chú ý là lần đầu tiên đề xuất chính sách khuyến khích dành cho gia đình sinh hai con gái.
Dự thảo cũng đề xuất nhiều chính sách khuyến khích người dân sinh đủ hai con.
Theo dự thảo, các gia đình sinh hai con gái, nuôi con khỏe mạnh, dạy con ngoan, học giỏi và trưởng thành sẽ được địa phương xem xét biểu dương, tôn vinh và áp dụng nhiều chính sách hỗ trợ.
Cụ thể, địa phương có thể miễn, giảm học phí; hỗ trợ mua bảo hiểm y tế học sinh; hỗ trợ sữa học đường đối với trẻ em gái thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo. Đồng thời, phụ nữ thuộc các gia đình này cũng có thể được hỗ trợ phát triển kinh tế và các hình thức hỗ trợ phù hợp khác.
Theo Bộ Y tế, chính sách được kỳ vọng góp phần thay đổi nhận thức xã hội, từng bước xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ, giảm tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh và tạo môi trường bình đẳng hơn trong chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em gái.
Dự thảo đang được Bộ Y tế lấy ý kiến. Sau khi Thông tư được ban hành, Sở Y tế các tỉnh, thành phố sẽ tham mưu UBND trình HĐND cùng cấp quyết định các chính sách cụ thể, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương.
Bên cạnh đó, Dự thảo cũng đề xuất nhiều chính sách khuyến khích người dân sinh đủ hai con như hỗ trợ tiền hoặc hiện vật cho phụ nữ sinh con, hỗ trợ phụ nữ trong thời kỳ mang thai, hỗ trợ tài chính hằng tháng cho trẻ nhỏ và hỗ trợ chi phí ăn trưa cho trẻ mầm non, tùy điều kiện của từng địa phương.
Ngoài ra, Bộ Y tế đề xuất khen thưởng các xã có tỉ lệ phụ nữ sinh đủ hai con đạt từ 60% trở lên; khen thưởng các địa phương đưa nội dung không lựa chọn giới tính thai nhi vào hương ước, quy ước cộng đồng và các cơ sở y tế chấp hành tốt quy định về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh.
Theo Bộ Y tế, kinh phí thực hiện các chính sách sẽ do ngân sách địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác bảo đảm. Sau khi Thông tư được ban hành, các địa phương sẽ căn cứ điều kiện thực tế để xây dựng và triển khai chính sách cụ thể.
Theo Bộ Y tế, mức cân bằng giới tính khi sinh sẽ cân bằng, hợp lý nếu trong chỉ số 104-106 bé trai/100 bé gái. Tuy nhiên, tại Việt Nam, từ đầu những năm 2000, dấu hiệu mất cân bằng đã biểu hiện, đặc biệt từ sau năm 2005 đến nay không ngừng vượt xa chỉ số trên.
Trong giai đoạn 2021-2024, tỷ số giới tính khi sinh ở nước ta ở mức gần 110 trẻ trai/100 trẻ gái. Riêng năm 2024, tỷ số này là 111,4 trẻ trai/100 trẻ gái.
Trong đó, tỷ số giới tính khi sinh ở mức cao diễn ra phổ biến ở một số tỉnh, thành thuộc khu vực phía Bắc. Thậm chí, có địa phương ghi nhận tỷ số giới tính khi sinh ở mức gần 120 trẻ trai/100 trẻ gái. Đối với các tỉnh, thành khu vực phía Nam, tình trạng này bớt "nóng" hơn, tiệm cận mức cân bằng.
Quỳnh Chi (t/h)
