Các trường hợp được miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự năm 2027

Về vấn đề này, trao đổi với báo Tuổi Trẻ, luật sư Phan Nhi (Đoàn luật sư Tp.HCM) cho biết, theo Điều 14 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, người khuyết tật, người mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh tâm thần hoặc bệnh mãn tính theo quy định của pháp luật được miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự.

Có thể hiểu một cách đơn giản, miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự là việc một người ngay từ đầu không phải thực hiện thủ tục đăng ký nghĩa vụ quân sự do thuộc nhóm đối tượng mà pháp luật xác định không thuộc diện phải đăng ký.

Như vậy, cần phân biệt miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự và miễn gọi nhập ngũ. Miễn gọi nhập ngũ là trường hợp công dân vẫn thuộc diện đăng ký và quản lý nghĩa vụ quân sự. Tuy nhiên, khi đến giai đoạn tuyển chọn để nhập ngũ thì pháp luật cho phép không gọi người đó nhập ngũ vì họ thuộc một trong các trường hợp được miễn.

Đối với miễn gọi nhập ngũ, khoản 2 Điều 41 quy định các trường hợp sau:

- Con của liệt sĩ, con của thương binh hạng một;

- Một người là anh hoặc em trai của liệt sĩ;

- Một người con của thương binh hạng hai;

- Một người con của bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

- Một người con của người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

- Người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, công an nhân dân;

- Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn từ 24 tháng trở lên.

Khác với tạm hoãn, miễn gọi nhập ngũ không phụ thuộc vào việc chờ một lý do tạm thời chấm dứt. Tuy nhiên, khoản 3 Điều 41 cũng cho phép công dân thuộc diện được tạm hoãn hoặc miễn gọi nhập ngũ, nếu tự nguyện, vẫn có thể được xem xét tuyển chọn và gọi nhập ngũ.

Theo luật sư, khi áp dụng các quy định này, người dân cũng không nên hiểu rằng chỉ cần tự nhận thấy mình thuộc diện tạm hoãn hoặc miễn là có thể tự ý không chấp hành các quyết định liên quan.

Việc xác định một người thuộc diện tạm hoãn hoặc miễn gọi nhập ngũ vẫn phải được cơ quan có thẩm quyền xem xét và quyết định theo quy định. Sau sửa đổi luật năm 2025, thẩm quyền quyết định tạm hoãn và miễn gọi nhập ngũ thuộc Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Ảnh minh họa. (nguồn: BĐT Chính phủ)

Về độ tuổi gọi nhập ngũ, trao đổi với báo Sức khỏe và Đời sống, luật sư Phạm Văn Tuấn (Đoàn luật sư Tp.Hà Nội) cho biết, theo Điều 30 Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015, độ tuổi gọi nhập ngũ của công dân được quy định từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi.

Riêng đối với công dân được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học và đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo, thì độ tuổi gọi nhập ngũ được kéo dài đến hết 27 tuổi. Quy định này được nêu tại Điều 30 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, theo đó:

"Công dân đủ 18 tuổi được gọi nhập ngũ; độ tuổi gọi nhập ngũ từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi; công dân được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo thì độ tuổi gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi".

Như vậy, cần phân biệt rõ 2 trường hợp:

-Thứ nhất, đối với công dân thuộc trường hợp thông thường, khi đã hết 25 tuổi thì không còn thuộc độ tuổi gọi nhập ngũ theo Điều 30 Luật Nghĩa vụ quân sự.

-Thứ hai, đối với công dân thuộc trường hợp được kéo dài độ tuổi gọi nhập ngũ theo quy định nêu trên, thì có thể được gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi.

"Một điểm cần lưu ý là không phải mọi trường hợp từng được tạm hoãn gọi nhập ngũ đều đương nhiên được kéo dài độ tuổi đến 27 tuổi. Việc xác định có thuộc trường hợp kéo dài hay không phải căn cứ vào đúng lý do tạm hoãn và quá trình đào tạo theo quy định của pháp luật.

Đặc biệt, việc tạm hoãn gọi nhập ngũ do đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông không phải là căn cứ để mặc nhiên kéo dài độ tuổi gọi nhập ngũ đến 27 tuổi. Trường hợp kéo dài đến hết 27 tuổi theo Điều 30 gắn với công dân được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học và đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo", luật sư Phạm Văn Tuấn cho hay.

Theo luật sư Phạm Văn Tuấn, việc xác định một công dân còn trong độ tuổi gọi nhập ngũ trong năm 2027 hay không không nên chỉ căn cứ vào năm sinh, mà cần xem xét ngày, tháng, năm sinh và trường hợp cụ thể của từng người.

Với trường hợp thông thường, độ tuổi gọi nhập ngũ là từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi. Do đó, phải xác định người đó đã hết 25 tuổi hay chưa tại thời điểm xác định độ tuổi gọi nhập ngũ.

Ví dụ, một công dân sinh vào một ngày cụ thể trong năm 2002 thì phải căn cứ vào ngày sinh thực tế để xác định thời điểm người đó hết 25 tuổi, thay vì mặc nhiên kết luận tất cả người sinh năm 2002 đều hết tuổi gọi nhập ngũ ngay từ đầu năm 2027.

Đối với trường hợp thuộc diện được kéo dài độ tuổi gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi, cũng phải căn cứ vào ngày, tháng, năm sinh để xác định thời điểm người đó hết 27 tuổi.

Vì vậy, nếu người dân muốn xác định chính xác mình có còn thuộc độ tuổi gọi nhập ngũ trong năm 2027 hay không, cần đối chiếu ngày sinh cụ thể, tình trạng học tập trước đây và việc đã từng được tạm hoãn gọi nhập ngũ hay chưa.

Minh Hoa (t/h)