Ưu tiên đưa lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài

Sáng 10/9, Văn phòng chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố các Luật đã được Quốc hội khoá XVI thông qua tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất.

Tại họp báo, đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo, ông Vũ Chiến Thắng - Thứ trưởng Bộ Nội vụ đã thông tin về một số điểm đáng chú ý trong Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Theo đó, Luật đã xác lập chính sách ưu tiên phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua hoàn thiện “vòng tuần hoàn lao động”. Luật ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn kỹ thuật đi làm việc ở nước ngoài nhằm nâng cao thu nhập, tiếp thu công nghệ sản xuất, quản trị hiện đại, rèn luyện kỹ năng, ngoại ngữ và tác phong công nghiệp.

Đồng thời có cơ chế tăng cường kết nối việc làm cho người lao động về nước với thị trường lao động trong nước phù hợp với kỹ năng, kinh nghiệm đã tích lũy được trong thời gian làm việc ở nước ngoài.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất (Ảnh: Như Ý).

Ông Thắng cũng cho biết, Luật sửa đổi đã minh bạch hóa các khoản thu từ người lao động.

Luật giao Bộ trưởng Bộ Nội vụ quy định cụ thể các khoản doanh nghiệp dịch vụ được thu từ người lao động và mẫu hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài; tiền dịch vụ và các khoản thu khác (nếu có) phải được thể hiện rõ trong hợp đồng ký kết giữa doanh nghiệp và người lao động; phí đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, ngoại ngữ trong giai đoạn chuẩn bị nguồn phải được ghi trong văn bản ký kết với người lao động và chỉ được thu sau khi người lao động đã được bên nước ngoài tuyển chọn; mọi hành vi thu tiền không đúng quy định đều bị nghiêm cấm.

Đồng thời, chuyển cơ chế quản lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, từ “đăng ký” sang “thông báo”; cắt giảm mạnh thủ tục hành chính. Luật bãi bỏ thủ tục chấp thuận chuẩn bị nguồn lao động, tạo điều kiện để doanh nghiệp được chủ động chuẩn bị nguồn theo nhu cầu thị trường; chuyển cơ chế đăng ký sang cơ chế “thông báo” đối với doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu và tổ chức, cá nhân đâu tư ra nước ngoài. 

“Luật không làm phát sinh thủ tục hành chính mới; bãi bỏ 3 thủ tục, cắt giảm, đơn giản hóa 6 thủ tục, giảm 34% chi phí tuân thủ đối với người dân, doanh nghiệp”, ông Thắng nói.

Một nội dung được Thứ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh là đẩy mạnh phân quyền. Theo đó, Luật số 22/2026/QH16 đã phân quyền có chọn lọc một số nhiệm vụ được triển khai hiệu quả theo Nghị định số 128/2025 của Chính phủ: giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tiếp nhận thông báo, báo cáo của doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu và tổ chức, cá nhân đầu tư ra nước ngoài; đăng ký hợp đồng nhận lao động thực tập và hợp đồng lao động trực tiếp giao kết.

Cùng với đó, Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận thông báo, công khai, theo dõi hoạt động chuẩn bị nguồn lao động trên địa bàn và xử lý vi phạm theo thẩm quyền, khắc phục “điểm nghẽn” ở khâu tuyển chọn tại cơ sở.

Ông Thắng cho biết, Luật đã siết chặt kỷ cương thị trường, hoàn thiện cơ sở pháp lý xử lý vi phạm.

Luật bổ sung khái niệm “trực tiếp tuyển chọn”, “cho người khác sử dụng Giấy phép”; mở rộng các hành vi bị nghiêm cấm như cung cấp thông tin sai sự thật, quảng cáo, tư vấn gian dối, thu tiền không đúng quy định, tổ chức tuyển chọn, chuẩn bị nguồn đối với công việc, khu vực bị cấm; quy định hạn chế 5 năm đối với doanh nghiệp và người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đã bị thu hồi Giấy phép do vi phạm nghiêm trọng.

Đáng chú ý, Luật đã bổ sung quy định về việc phối hợp giữa Bộ Nội vụ và Bộ Công an trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm, bao gồm cả giai đoạn trước khi xuất cảnh và trong thời gian làm việc ở nước ngoài.