Khi chính quyền đi tìm người dân để làm "sổ đỏ"

Không để người dân tự xoay xở với thủ tục đất đai, xã Bù Đăng (Tp.Đồng Nai) triển khai cách làm mới: đưa cán bộ chuyên môn, trưởng thôn và lực lượng đo đạc về tận nhà, từng khu rẫy để hướng dẫn, xác minh, hoàn thiện hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu. Cách làm này đang giúp tháo gỡ hàng nghìn hồ sơ tồn đọng nhiều năm, nhất là tại các khu vực đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Đi từng thửa đất, tháo gỡ từng hồ sơ

Buổi sáng giữa mùa mưa, con đường đất đỏ dẫn vào những rẫy điều của đồng bào Xtiêng ở thôn Vĩnh Thiện, xã Bù Đăng vẫn còn lầy lội. Vượt qua quãng đường hơn 3km, anh Điểu Ku (40 tuổi) dẫn cán bộ Phòng Kinh tế xã, trưởng thôn cùng tổ đo đạc đến khu rẫy rộng khoảng 2 sào của gia đình.

Cán bộ xã Bù Đăng cùng tổ công tác xuống thực địa, xác minh hiện trạng và hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu.

Chuyến đi lần này để xác định ranh giới, đo đạc hiện trạng, bổ sung thông tin phục vụ việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) lần đầu.

Mảnh rẫy này do cha anh Ku là ông Điểu Ké khai hoang từ nhiều năm trước rồi giao lại cho anh canh tác từ năm 2006. Sau khi cha mất, gia đình vẫn chưa có giấy tờ pháp lý để xác lập quyền sử dụng đất. Ranh giới giữa các hộ xung quanh chỉ được phân định bằng lối mòn và những cọc gỗ tạm.

"Nhiều lần gia đình cũng muốn làm sổ đỏ nhưng không biết thủ tục như thế nào. Vì không hiểu pháp luật, sợ đi lại nhiều lần, tốn kém nên cứ để kéo dài", anh Ku chia sẻ.

Không riêng gia đình anh Ku, đây cũng là tình trạng chung của nhiều hộ dân ở Bù Đăng. Đặc biệt tại những khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhiều hộ sử dụng đất qua nhiều thế hệ nhưng gặp khó khăn do thiếu giấy tờ chứng minh nguồn gốc, chưa nắm rõ quy định hoặc ngại thực hiện thủ tục hành chính.

Thay vì chờ người dân đến cơ quan công quyền, chính quyền xã Bù Đăng lựa chọn cách làm ngược lại: chủ động đưa cán bộ về tận thôn, đến từng hộ dân, từng thửa đất để hướng dẫn, xác minh và hoàn thiện hồ sơ.

Đây là nội dung trọng tâm trong "Chiến dịch 180 ngày hỗ trợ nhân dân lập thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu" được UBND xã Bù Đăng phát động từ ngày 22/7.

Theo UBND xã Bù Đăng, qua quá trình rà soát, xây dựng dữ liệu phục vụ công tác quản lý, phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, địa phương hiện còn 2.117 thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu.

Trong đó, nhiều trường hợp tập trung tại các thôn có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nơi người dân sử dụng đất ổn định từ lâu nhưng chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch UBND xã Bù Đăng (đứng giữa) trực tiếp gặp gỡ, hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch UBND xã Bù Đăng cho biết, đất đai là tài sản lớn của mỗi gia đình. Tuy nhiên, để hoàn thiện một bộ hồ sơ đất đai, người dân phải trải qua nhiều bước, trong khi không phải ai cũng nắm rõ quy định hoặc có điều kiện đi lại nhiều lần.

"Địa phương muốn chuyển từ tư duy khi người dân có nhu cầu mới tìm đến chính quyền sang chính quyền chủ động tìm người dân có nhu cầu để hỗ trợ", ông Tùng nói.

Theo ông Tùng, cách làm này không chỉ giải quyết thủ tục hành chính mà còn góp phần xây dựng mô hình chính quyền gần dân, sát dân, lắng nghe dân và phục vụ nhân dân tốt hơn.

Gỡ nút thắt đất đai, trả lại quyền lợi cho người dân

Tại thôn Đức Thọ, nơi có gần 1.000 hộ dân với khoảng 4.100 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 31%, việc cán bộ xã và thôn trực tiếp xuống cơ sở hỗ trợ làm sổ đỏ nhận được sự đồng tình của người dân.

Là một trong những hộ đầu tiên được hỗ trợ, ông Điểu Hùng không giấu được niềm vui. Trước đây, ông và nhiều hộ dân trong thôn từng muốn làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng e ngại thủ tục phức tạp.

"Nhiều người sợ mình không biết giấy tờ cần những gì, đi lên đi xuống nhiều lần nên ngại làm. Nay cán bộ đến tận nhà hướng dẫn thì bà con yên tâm hơn", ông Hùng chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Thắm, Trưởng thôn Đức Thọ cho biết, khi bắt đầu triển khai chiến dịch, cán bộ thôn cũng gặp không ít khó khăn do số lượng hồ sơ lớn, nhiều trường hợp có quá trình sử dụng đất phức tạp.

"Tuy nhiên, được các phòng chuyên môn hướng dẫn, chúng tôi từng bước tiếp cận, hỗ trợ người dân. Mong muốn lớn nhất là mỗi hộ gia đình đủ điều kiện trên địa bàn đều được cấp sổ đỏ", bà Thắm cho hay.

Cán bộ, đoàn viên xã Bù Đăng hỗ trợ người dân kê khai, hoàn thiện hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu.

Tại thôn Vĩnh Thiện, khó khăn lớn nhất trong quá trình cấp giấy chứng nhận là nhiều thửa đất có nguồn gốc khai hoang từ lâu, được cha ông để lại nhưng không có hồ sơ pháp lý đầy đủ.

Ông Nguyễn Trí Trung, Trưởng thôn Vĩnh Thiện cho biết, thôn hiện còn khoảng 240 thửa đất chưa được cấp sổ đỏ lần đầu, phần lớn thuộc các hộ đồng bào Xtiêng có hoàn cảnh khó khăn.

Để bảo đảm việc cấp giấy chứng nhận đúng quy định, địa phương triển khai từng bước: thu thập thông tin thửa đất; xác minh nguồn gốc, quá trình sử dụng; kiểm tra thực địa, xác định ranh giới, lấy ý kiến các hộ liền kề và cập nhật dữ liệu.

"Do nhiều diện tích đất do ông cha để lại, không có giấy tờ đầy đủ nên quá trình xác minh phải hết sức cẩn trọng. Việc lấy ý kiến các hộ liên quan phải khách quan, tránh phát sinh tranh chấp sau này", ông Trung cho biết.

Theo ông Trần Xuân Hiển, Phó Chủ tịch UBND xã Bù Đăng, nguyên nhân khiến nhiều thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận xuất phát từ nhiều yếu tố như biến động chủ sử dụng, chuyển nhượng bằng giấy viết tay, sử dụng đất lâu năm nhưng chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý.

Ngoài ra, dữ liệu địa chính qua các thời kỳ chưa đồng bộ, hồ sơ về nguồn gốc đất lưu trữ chưa đầy đủ cũng khiến quá trình xử lý gặp nhiều khó khăn.

Để triển khai chiến dịch, xã Bù Đăng thành lập 7 tổ hỗ trợ cấp sổ đỏ tại 7 thôn. Mỗi tổ do trưởng thôn làm tổ trưởng, cùng sự tham gia của các đoàn thể và cán bộ chuyên môn của xã.

Ông Từ Tấn Kỷ, Trưởng thôn Hưng Vượng, họp Tổ phân công nhiệm vụ hỗ trợ cấp sổ đỏ.

Tại cuộc họp triển khai và phân công nhiệm vụ cho các tổ hỗ trợ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, ông Từ Tấn Kỷ, Trưởng thôn Hưng Vượng, cho rằng để chiến dịch đạt hiệu quả, mỗi thành viên trong tổ công tác phải nắm chắc địa bàn, chủ động tiếp cận từng hộ dân và giải thích rõ các quy định để người dân hiểu, phối hợp thực hiện.

Theo ông Kỷ, trên địa bàn thôn vẫn còn nhiều hộ sử dụng đất ổn định nhiều năm nhưng chưa hoàn thiện hồ sơ do thiếu giấy tờ, chưa nắm rõ quy trình hoặc tâm lý e ngại khi thực hiện thủ tục hành chính. Vì vậy, việc cán bộ xuống tận địa bàn không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn về hồ sơ mà còn tạo sự gần gũi, củng cố niềm tin của người dân đối với chính quyền cơ sở.

"Chúng tôi thống nhất sẽ phân công cụ thể từng thành viên phụ trách từng khu vực, rà soát từng trường hợp, hướng dẫn người dân chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu. Những trường hợp còn vướng mắc về nguồn gốc đất hoặc ranh giới sẽ được kiểm tra, xác minh kỹ lưỡng, phối hợp với các hộ liền kề để giải quyết khách quan, đúng quy định, hạn chế phát sinh tranh chấp về sau", ông Kỷ nhấn mạnh.

Các tổ có nhiệm vụ rà soát từng thửa đất, chuẩn hóa dữ liệu, xác minh hiện trạng sử dụng, nguồn gốc đất, tình trạng tranh chấp và điều kiện pháp lý.

Hồ sơ sau khi tiếp nhận sẽ được phân loại thành ba nhóm: đủ điều kiện giải quyết ngay; còn vướng mắc cần tiếp tục xác minh, tháo gỡ; vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét.

Không kể ngày đêm, các tổ công tác xã Bù Đăng đến tận nhà người dân để hướng dẫn, xác minh hồ sơ đất đai, góp phần tháo gỡ hàng nghìn trường hợp tồn đọng.

Cùng với xã Bù Đăng, phường Bình Lộc cũng đang triển khai nhiệm vụ đo đạc, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn, hướng đến nâng cao hiệu quả quản lý, cải cách thủ tục hành chính và tạo thuận lợi hơn cho người dân.

Từ những con đường đất đỏ đến từng khu rẫy xa xôi, những cán bộ xã Bù Đăng đang đưa thủ tục hành chính đến gần hơn với người dân. Cách làm "đi tìm dân để phục vụ" không chỉ giúp tháo gỡ những hồ sơ đất đai tồn đọng nhiều năm mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân vào chính quyền cơ sở.