Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 kết thúc, Bộ GD&ĐT vừa công bố kết quả liền xuất hiện những thông tin tố vi phạm quy chế. Đầu tiên, thí sinh ở Quảng Ninh phản ánh giám thị đứng cạnh gợi ý cho bạn cùng phòng xem bài.
Tiếp đến là điểm Toán tại Tuyên Quang có dấu hiệu bất thường khi có tới 154 bài thi đạt điểm 10 môn Toán; chỉ riêng Trường THPT chuyên Tuyên Quang có tới 146 bài thi đạt điểm 10 liên tiếp trong dải số báo danh liền nhau; 170 bài thi đạt mức điểm 9,75.
Cơ quan chức năng làm việc và đã khởi tố 4 bị can để điều tra tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Trong đó, Nguyễn Hà Duy, giáo viên Toán trường THPT chuyên Tuyên Quang, thư ký tại hội đồng thi được xác định là vào phòng thi hướng dẫn, nhắc bài cho một số thí sinh khi làm bài môn Toán. Người chỉ đạo là Trần Thị Thu Hằng, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Văn Huyên, giữ vai trò Trưởng điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
Tại buổi họp báo thông tin về vụ việc vào ngày 9/7, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Tuyên Quang Hoàng Minh Cảnh đề xuất Bộ GD&ĐT cho thi lại môn Toán tại điểm thi trường chuyên.
Lãnh đạo Sở GD&ĐT Tuyên Quang đề xuất Bộ GD&ĐT cho thi lại môn Toán tại điểm thi trường chuyên. (Ảnh: Đức Anh)
Tuy nhiên, Bộ GD&ĐT chưa đồng ý với đề xuất này và đề nghị Tuyên Quang tiếp tục làm rõ hành vi vi phạm.
Ngoài ra, Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu các sở giáo dục rà soát, kiểm tra, xác minh, đánh giá nguyên nhân đối với các trường hợp có dấu hiệu bất thường (nếu có). Đồng thời kiến nghị các giải pháp nhằm tăng cường công tác tổ chức thi tốt nghiệp THPT trong thời gian tới.
Chuyên gia lên tiếng
Liên quan vụ việc xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, nhiều chuyên gia cho rằng vụ việc là dịp để rà soát toàn diện quy trình tổ chức kỳ thi, từ công tác lựa chọn nhân sự, tập huấn quy chế đến kiểm tra, giám sát tại các điểm thi, nhằm bảo đảm tính nghiêm minh, khách quan của kỳ thi.
Theo ông Lê Xuân Trung, nguyên Hiệu trưởng Trường THPT Lê Lợi (Hà Nội), việc xem xét trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân cần căn cứ kết quả điều tra và quy định của pháp luật. Đồng thời, các cơ quan quản lý cũng cần đánh giá lại toàn bộ quy trình tổ chức kỳ thi để kịp thời phát hiện những khâu còn bất cập, nếu có.
Trước đề xuất của Sở GD&ĐT về việc tổ chức thi lại môn Toán cho các thí sinh tại điểm thi THPT Chuyên Tuyên Quang, ông Trung cho rằng chưa phải phương án phù hợp.
"Theo tôi, chưa chắc tất cả thí sinh ở điểm thi đều được hưởng lợi từ hành vi gian lận. Có thể nhiều em đã làm bài hoàn toàn bằng năng lực của mình. Nếu tổ chức thi lại sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của những thí sinh này", ông Trung phân tích.
Do đó, cơ quan chức năng cần khẩn trương xác minh, xác định chính xác những thí sinh đã sử dụng đáp án hoặc hưởng lợi từ hành vi gian lận để xử lý theo đúng quy chế.
Ông cho rằng việc xử lý đối với các cá nhân vi phạm cũng như phương án bảo đảm quyền lợi của những thí sinh không liên quan cần được thực hiện trên cơ sở kết luận của cơ quan có thẩm quyền và đúng Quy chế thi tốt nghiệp THPT.
Cùng quan điểm, GS.TS Phạm Tất Dong, nguyên Phó Trưởng ban Khoa giáo Trung ương cho rằng cơ quan chức năng cần khẩn trương làm rõ phạm vi, mức độ vi phạm của từng cá nhân, tổ chức liên quan để có căn cứ xử lý theo quy định.
Theo ông, việc xử lý các bài thi hoặc kết quả thi chỉ có thể được quyết định sau khi xác định đầy đủ hành vi vi phạm và đối tượng liên quan, bảo đảm đúng quy định của Quy chế thi cũng như quyền lợi chính đáng của các thí sinh trung thực.
Các chuyên gia cũng cho rằng, bên cạnh việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nếu có, vụ việc là bài học để tiếp tục hoàn thiện cơ chế giám sát, nâng cao trách nhiệm của lực lượng tham gia tổ chức kỳ thi, góp phần giữ vững tính công bằng, khách quan của kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Chia sẻ với báo chí, TS. Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ GD&ĐT) cho rằng, dù quy chế thi tốt nghiệp THPT hiện hành được xây dựng khá chặt chẽ, nguy cơ tiêu cực vẫn có thể xảy ra nếu khâu tổ chức và thực thi thiếu khách quan.
Ông Vinh cho rằng một trong những điểm cần xem xét là quy chế hiện không cấm thư ký điểm thi làm nhiệm vụ tại điểm thi có học sinh lớp 12 của chính trường mình dự thi. Theo ông, điều này có thể tạo ra xung đột lợi ích và trở thành kẽ hở nếu có hành vi can thiệp vào quá trình tổ chức kỳ thi.
Một bất cập khác là việc không còn bố trí giảng viên đại học trực tiếp tham gia coi thi. Theo ông, đây là lực lượng giám sát độc lập, góp phần hạn chế tâm lý "sân nhà" và các mối quan hệ quen biết tại địa phương. Việc thiếu thành phần này làm giảm tính độc lập trong công tác kiểm tra, giám sát tại các điểm thi.
Ông Vinh cũng nhận định quy chế hiện chưa quy định rõ phương án xử lý đối với các sự cố khách quan, trong đó chưa xác định cụ thể những trường hợp thí sinh được tổ chức thi lại khi lỗi phát sinh từ khâu tổ chức.
Liên quan đến đề thi, ông cho rằng việc chỉ có hai đề gốc để tạo thành 24 hoặc 48 mã đề là chưa đủ để ngăn chặn gian lận. Trong điều kiện công tác coi thi bị buông lỏng, thí sinh vẫn có thể trao đổi, chép bài do nhiều câu hỏi giống nhau. Vì vậy, cần xây dựng ngân hàng đề thi phong phú với nhiều đề gốc hơn để tăng tính ngẫu nhiên, giảm khả năng thông đồng.
Để nâng cao tính minh bạch của kỳ thi, TS Hoàng Ngọc Vinh kiến nghị chuyển mạnh sang quản trị khảo thí bằng dữ liệu, sử dụng các công cụ phân tích nhằm phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường trong kết quả thi. Đồng thời, Bộ GD&ĐT cần thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh tiêu cực như đường dây nóng hoặc hòm thư điện tử để thí sinh và người dân có thể gửi thông tin trực tiếp đến Bộ GD&ĐT và Bộ Công an.
Theo ông, việc lắp đặt camera không kết nối Internet trong phòng thi cũng là giải pháp đáng cân nhắc nhằm hỗ trợ giám sát và phục vụ công tác xác minh khi xảy ra sự cố. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là đạo đức nghề nghiệp, ý thức trách nhiệm của cán bộ làm thi và sự trung thực của thí sinh.