"Trải thảm đỏ" đón CEO

Song, khi TP Hà Nội đề xuất thuê chuyên gia, nhà quản lý từ khu vực tư nhân để điều hành doanh nghiệp (DN) nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập vẫn tạo được sự chú ý đặc biệt. Bởi lẽ, đây không chỉ là thay đổi về nhân sự mà còn phản ánh tư duy đổi mới quản trị khu vực công.

Lâu nay, việc lựa chọn lãnh đạo DN nhà nước chủ yếu theo quy trình hành chính, khép kín trong nguồn nhân sự quy hoạch sẵn có. Cách làm này giúp bảo đảm tính ổn định nhưng cũng bộc lộ hạn chế khi nền kinh tế đòi hỏi năng lực quản trị hiện đại, tư duy đổi mới và khả năng thích ứng nhanh.

Trong khi đó, khu vực tư nhân lại xuất hiện nhiều CEO (tổng giám đốc/giám đốc điều hành), nhà quản trị có kinh nghiệm thực tiễn, từng giúp DN tăng trưởng mạnh, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và mở rộng thị trường. Việc TP Hà Nội "mở cửa", đưa ra đề xuất thuê chuyên gia, nhà quản lý vào điều hành DN nhà nước nhằm thu hút nguồn lực này cho thấy quyết tâm thay đổi cách quản trị truyền thống.

Điểm đáng chú ý trong dự thảo đề xuất mới đây của TP Hà Nội là chuyển từ tư duy bổ nhiệm hành chính sang lựa chọn lãnh đạo dựa theo năng lực và hiệu quả đầu ra. Thành phố dự kiến áp dụng cơ chế hợp đồng, trả lương theo thỏa thuận và gắn thu nhập với kết quả hoạt động. Người được thuê có thể nhận thưởng tới 4 tháng lương nếu hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Quan trọng hơn, dự thảo cũng đặt ra các điều kiện chặt chẽ về kiểm soát xung đột lợi ích, kê khai minh bạch và cam kết không tham nhũng. Điều đó cho thấy TP Hà Nội không chỉ muốn thu hút người giỏi mà còn hướng tới xây dựng cơ chế quản trị minh bạch, chuyên nghiệp hơn.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, việc đổi mới quản trị DN nhà nước là yêu cầu cấp thiết. Nhiều chuyên gia cho rằng thuê CEO chuyên nghiệp là điều bình thường trong kinh tế thị trường. Điều quan trọng là phải trao quyền thực chất cho người điều hành và đánh giá bằng kết quả cụ thể.

Tuy nhiên, chỉ "trải thảm đỏ" thôi chưa đủ. Nếu DN vẫn bị ràng buộc bởi quá nhiều thủ tục, xin ý kiến nhiều tầng nấc hay tâm lý "sợ trách nhiệm" thì ngay cả những CEO tài giỏi cũng khó tạo ra sự đột phá. Muốn cải cách thành công, phải đi cùng cơ chế phân quyền rõ ràng và trách nhiệm minh bạch.

Việc thí điểm cũng cần được thực hiện thận trọng, có tiêu chí cụ thể và cơ chế giám sát hiệu quả. Không thể để xảy ra tình trạng thuê CEO theo cơ chế thị trường nhưng quản trị vẫn theo lối hành chính cũ hoặc biến cơ chế mở thành kẽ hở cho lợi ích nhóm.

Đề xuất của TP Hà Nội là tín hiệu tích cực, cho thấy tư duy quản trị công đang thay đổi theo hướng coi trọng năng lực thực chất và hiệu quả công việc. Khi khu vực công chủ động tìm kiếm nhân tài, sẵn sàng cạnh tranh để thu hút người giỏi, đó không chỉ là đổi mới về nhân sự mà còn là bước chuyển trong tư duy phát triển.

Nếu được triển khai hiệu quả, cơ chế "trải thảm đỏ" đón CEO có thể trở thành cú hích cho cải cách DN nhà nước, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế.