Từ 10/7/2026, những ai có thể được ưu tiên cấp thuốc miễn phí?

Bộ Y tế vừa Ban hành Thông tư 16/2026/TT-BYT quy định thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho cơ sở khám chữa bệnh (KCB) để điều trị cho người bệnh theo quy định tại điểm d khoản 1 điều 42 của luật Dược, không áp dụng đối với thuốc thuộc nguồn viện trợ không hoàn lại thuộc nguồn thu ngân sách nhà nước. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 10/7/2026.

Theo thông tư hướng dẫn, chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Đây là hoạt động hỗ trợ tự nguyện theo khả năng của doanh nghiệp dược, không phải nghĩa vụ bảo đảm toàn bộ thuốc điều trị cho người bệnh.

Đồng thời quy định việc hỗ trợ thuốc phải bảo đảm nguyên tắc không thu tiền, không kèm điều kiện thương mại ràng buộc người bệnh và không được tác động đến việc lựa chọn phương pháp điều trị hay chỉ định sử dụng thuốc của bác sĩ.

Thuốc được hỗ trợ phải là thuốc lưu hành hợp pháp tại Việt Nam. Việc chỉ định và kê đơn phải phù hợp với tờ hướng dẫn sử dụng thuốc đã được Bộ Y tế phê duyệt, hướng dẫn chẩn đoán điều trị của Bộ Y tế, hướng dẫn điều trị của bệnh viện hoặc Dược thư Quốc gia.

Thông tư cũng nêu rõ chỉ các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có phạm vi hoạt động chuyên môn phù hợp với chỉ định của thuốc mới được triển khai chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí.

Ảnh minh hoạ.

Các trường hợp được hỗ trợ là người bệnh đã được chẩn đoán xác định bệnh, được chỉ định và kê đơn sử dụng thuốc phù hợp với chỉ định của thuốc thuộc chương trình và tự nguyện tham gia. 

Thông tư khuyến khích hỗ trợ đối với các nhóm đối tượng gồm: người có công với cách mạng, người bệnh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số, người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em, học sinh, sinh viên, người hưởng trợ cấp xã hội, người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và người bệnh có thẻ BHYT nhưng còn gánh nặng chi phí lớn.

Quỹ BHYT không thanh toán đối với số lượng thuốc hỗ trợ miễn phí đã sử dụng cho người bệnh có thẻ BHYT.

Thông tư yêu cầu cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải ký văn bản thỏa thuận thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí. Văn bản này phải thể hiện đầy đủ các nội dung như: thông tin thuốc hỗ trợ, số lượng thuốc, hình thức hỗ trợ, đối tượng sử dụng, thời gian triển khai, quyền và nghĩa vụ của các bên cũng như phương án bảo đảm quyền lợi cho người bệnh khi chương trình kết thúc. Các bên có thể bổ sung thêm các nội dung khác nhưng không được trái quy định pháp luật.

Thông tư 16/2026/TT-BYT cũng quy định thuốc thuộc chương trình phải được sử dụng đúng chỉ định, đúng đối tượng. Thuốc phải được bảo quản, lưu trữ riêng và có ký hiệu nhận biết là thuốc trong chương trình. Trong hồ sơ bệnh án hoặc đơn thuốc cũng phải ghi rõ thuốc được cấp từ chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí.

Việc tiêu hủy thuốc hết hạn, thuốc hỏng hoặc thuốc người bệnh trả lại phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật về dược. Trách nhiệm và kinh phí tiêu hủy phải được xác định rõ trong văn bản thỏa thuận giữa doanh nghiệp dược và bệnh viện.

Thông tư đồng thời yêu cầu cơ sở kinh doanh dược bảo đảm nguồn gốc hợp pháp và chất lượng thuốc; còn cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải bảo đảm việc quản lý, cấp phát công bằng, minh bạch và hiệu quả.

Cơ sở KCB thực hiện chương trình có trách nhiệm công khai thông tin của chương trình trên trang thông tin điện tử của cơ sở hoặc công khai tại cơ sở để người bệnh được biết; bảo đảm sử dụng thuốc hiệu quả, an toàn, tránh lạm dụng, lãng phí; cung cấp, tư vấn đầy đủ, kịp thời thông tin về phác đồ điều trị, hiệu quả điều trị, tác dụng không mong muốn của thuốc, chi phí thuốc trong phác đồ sử dụng… Hằng năm, cơ sở KCB tổng hợp kết quả thực hiện chương trình trong báo cáo tổng kết năm của đơn vị.

Đối với các chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí đã được Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt trước khi thông tư có hiệu lực và vẫn còn thời hạn triển khai, sẽ được tiếp tục thực hiện đến hết thời hạn đã được phê duyệt.

Từ ngày thông tư có hiệu lực, các chương trình này phải áp dụng các quy định mới liên quan đến quản lý sử dụng thuốc, báo cáo, lưu trữ hồ sơ và trách nhiệm thực hiện.

Trong trường hợp muốn thay đổi đơn vị triển khai hoặc tăng thêm số lượng thuốc hỗ trợ, các bên phải báo cáo Bộ Y tế xem xét giải quyết, đồng thời bảo đảm người bệnh không bị gián đoạn điều trị.

Minh Hoa (t/h theo Thanh Niên, Tuổi Trẻ Online, Sức khoẻ & Đời sống)