Ai đủ tiêu chuẩn làm Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ dân phố?

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 185 quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Tổ dân phố ở Hà Nội và TPHCM phải có từ 700 hộ trở lên. Ảnh: Giản Thanh Sơn

Nghị định quy định cụ thể về tổ chức của thôn, tổ dân phố; tiêu chuẩn, nhiệm kỳ của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố. Theo Điều 4 nghị định, thôn có Trưởng thôn; tổ dân phố có Tổ trưởng tổ dân phố là người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Ngoài chức danh Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, căn cứ yêu cầu nhiệm vụ, đặc điểm địa bàn và khả năng cân đối của ngân sách địa phương, HĐND cấp tỉnh quyết định bố trí các chức danh người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố để hỗ trợ Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố hoặc thực hiện các hoạt động tự quản của cộng đồng dân cư.

Nghị định quy định việc bầu cử, cho thôi làm nhiệm vụ Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố được thực hiện theo quy định của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và nghị định hướng dẫn thi hành luật này.

Trong trường hợp thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố hoặc khuyết Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, UBND cấp xã chỉ định Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố lâm thời để điều hành hoạt động của thôn, tổ dân phố cho đến khi bầu được Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố.

Thời hạn chỉ định Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố lâm thời không quá 6 tháng kể từ ngày có quyết định chỉ định. Nhiệm kỳ của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố là 5 năm.

Trường hợp cần bảo đảm thống nhất với thời điểm tổ chức lại thôn, tổ dân phố hoặc do tình huống bất khả kháng như thiên tai, dịch bệnh không thể tổ chức bầu cử đúng thời hạn, UBND cấp xã quyết định việc rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ hoạt động của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố nhưng không quá 6 tháng. Trường hợp phải rút ngắn hoặc kéo dài quá 6 tháng thì UBND cấp xã báo cáo UBND cấp tỉnh xem xét, quyết định.

Về tiêu chuẩn của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, Điều 7 nghị định quy định người đảm nhiệm chức danh này phải là công dân Việt Nam cư trú thường xuyên tại địa bàn xã, phường, đặc khu từ 21 tuổi trở lên; ưu tiên người trong độ tuổi lao động theo quy định; có đủ sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ và chức trách được giao.

Người được lựa chọn phải có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu; có uy tín trong cộng đồng dân cư; được nhân dân tín nhiệm; bản thân và gia đình gương mẫu về đạo đức, lối sống, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

Nghị định cũng yêu cầu Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố có kiến thức văn hóa, năng lực, kinh nghiệm và phương pháp vận động, tổ chức nhân dân thực hiện tốt các công việc tự quản của cộng đồng dân cư và triển khai hiệu quả các nhiệm vụ do cấp ủy, chính quyền địa phương cấp xã giao. Chính phủ khuyến khích lựa chọn người có trình độ chuyên môn phù hợp với yêu cầu hoạt động của thôn, tổ dân phố.

Ngoài ra, người đảm nhiệm chức danh này phải có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ; có khả năng lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê, báo cáo và thực hiện các nhiệm vụ theo quy định.

Nghị định quy định Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố không được trong thời gian bị xử lý kỷ luật, bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành bản án, quyết định của tòa án.

Nghị định số 185 có hiệu lực thi hành từ ngày 26-5.