Thú chơi Mercedes cổ và hành trình gìn giữ một di sản cơ khí giữa lòng Việt Nam

Tại Việt Nam, thú chơi xe Mercedes cổ đến nay vẫn giữ được sức hút mạnh mẽ. Với nhiều người, những chiếc xe mang biểu tượng ngôi sao ba cánh không đơn thuần là phương tiện di chuyển, mà còn là ký ức của một thời vàng son, là phong cách sống và là giá trị sưu tầm mang đậm dấu ấn lịch sử cơ khí thế giới.

Từ biểu tượng xa xỉ một thời đến huyền thoại cơ khí trên đường phố Việt

Trong ký ức của nhiều người Việt Nam thế hệ trước, Mercedes-Benz luôn là biểu tượng của sự sang trọng và đẳng cấp. Từ những năm 1950, các dòng xe Mercedes đầu tiên đã xuất hiện tại Việt Nam thông qua con đường thương mại, ngoại giao và phục vụ giới thượng lưu tại các đô thị lớn như TP HCM, Hà Nội hay Đà Lạt.

Ở thời điểm mà ô tô vẫn còn là tài sản vô cùng xa xỉ, sự xuất hiện của những chiếc Mercedes “Ponton”, “đuôi én” hay các mẫu sedan châu Âu thanh lịch đã nhanh chóng tạo nên sức hút đặc biệt. Không chỉ đơn thuần là phương tiện di chuyển, Mercedes-Benz khi ấy còn đại diện cho phong cách sống, vị thế xã hội và trình độ kỹ nghệ cơ khí hàng đầu thế giới.

Trải qua nhiều biến động lịch sử, những chiếc Mercedes cổ dần trở thành một phần ký ức của giao thông Việt Nam. Chúng từng hiện diện trên các đại lộ Sài Gòn hoa lệ, những cung đường miền Trung đầy nắng gió hay trong các khu phố cũ của Hà Nội, âm thầm đi cùng nhiều giai đoạn phát triển của đất nước.

Chiếc Mercedes cổ màu xám lọt thỏm giữa dàn xe Pháp và xe Mỹ tại TP.HCM trong thập niên 1960. Ảnh: Sưu tầm.

Có những dòng xe cũ chỉ còn giá trị hoài niệm, nhưng Mercedes cổ lại mang sức hút vượt qua khái niệm “xe cũ”. Sau vài chục năm, nhiều mẫu xe vẫn khiến người ta phải ngoái nhìn bởi thiết kế thanh lịch, tỷ lệ thân xe chuẩn mực và phong thái rất riêng mà khó dòng xe hiện đại nào có thể thay thế.

Điều tạo nên giá trị đặc biệt của Mercedes cổ không chỉ nằm ở ngoại hình, mà còn ở chất lượng cơ khí gần như huyền thoại của một thời kỳ mà Mercedes-Benz đặt độ bền và sự chuẩn xác lên hàng đầu. Những dòng W121, W111, W108, W114/W115 hay W123 từng được xem là chuẩn mực của kỹ thuật ô tô Đức, nổi tiếng với khả năng vận hành bền bỉ qua hàng triệu kilomet.

Một trong những biểu tượng vĩ đại nhất của lịch sử Mercedes-Benz là Mercedes-Benz 300SL Gullwing. Ra đời vào thập niên 1950, mẫu xe gây chấn động thế giới với thiết kế cửa cánh chim huyền thoại, thân xe thấp rộng đậm chất khí động học cùng công nghệ phun xăng cơ khí tiên phong thời bấy giờ.

Không chỉ là xe thể thao hiệu năng cao, 300SL còn được xem như một tác phẩm nghệ thuật cơ khí của thế kỷ XX. Ngày nay, những chiếc 300SL nguyên bản có giá lên tới hàng triệu USD và luôn xuất hiện trong các bộ sưu tập xe cổ danh giá nhất thế giới. Với giới chơi xe tại Việt Nam, đây được xem là biểu tượng tối thượng của vẻ đẹp, sự sang trọng và đỉnh cao kỹ nghệ ô tô Đức.

Bên cạnh đó, Mercedes cổ còn mang đến trải nghiệm lái rất riêng với tiếng đóng cửa đầm chắc, vô-lăng lớn, hệ thống treo mềm mại và âm thanh động cơ cơ khí đặc trưng. Chính những cảm giác này khiến Mercedes cổ gần như luôn trở thành tâm điểm mỗi khi xuất hiện.

Mercedes-Benz 300SL Gullwing (W198), một trong những mẫu xe cổ huyền thoại của thập niên 1950 với giá trị hiện tại lên tới hàng triệu USD. Ảnh: Mercedes-Benz.

Hành trình hồi sinh của Mercedes cổ và những người giữ gìn giá trị nguyên bản

Dù mang nhiều giá trị, hành trình tồn tại của Mercedes cổ tại Việt Nam chưa bao giờ dễ dàng. Có những giai đoạn, các dòng xe này gần như biến mất khỏi đường phố vì điều kiện kinh tế khó khăn và việc bảo dưỡng quá phức tạp.

Một trong những thách thức lớn nhất là phụ tùng. Sau nhiều thập kỷ sử dụng, nhiều chi tiết nguyên bản không còn được sản xuất hoặc rất khó tìm tại Việt Nam. Người chơi xe phải đặt hàng từ Đức, Thái Lan hoặc châu Âu với chi phí cao và thời gian chờ đợi kéo dài.

Bên cạnh đó, mức tiêu hao nhiên liệu của các dòng Mercedes cổ cũng khiến không ít người e ngại. Những động cơ dung tích lớn giai đoạn 1950-1980 được thiết kế ưu tiên sự êm ái và bền bỉ hơn là tiết kiệm nhiên liệu.

Trong giai đoạn khó khăn của thị trường ô tô Việt Nam, nhiều chiếc Mercedes cổ từng bị thay thế động cơ bằng máy Toyota hoặc Nissan để dễ sửa chữa và giảm chi phí vận hành. Không ít xe bị cắt ghép, cải tạo hoặc mất đi nhiều chi tiết nguyên bản theo thời gian.

Tuy nhiên, chính những thăng trầm ấy lại khiến các mẫu Mercedes còn giữ được tình trạng nguyên bản ngày nay trở nên quý giá hơn bao giờ hết.

Một chiếc Mercedes sản xuất từ thập niên 1970 hiện được cải tạo phục vụ các sự kiện. Ảnh: Anh Khoa.

Khoảng hơn 20 năm trở lại đây, cùng với sự phát triển của kinh tế và văn hóa sưu tầm xe cổ, Mercedes cổ bắt đầu có sự hồi sinh mạnh mẽ tại Việt Nam.

Nhiều người chơi xe không còn xem Mercedes cổ chỉ là phương tiện cũ kỹ, mà là một phần di sản cơ khí cần được gìn giữ. Các hội nhóm Mercedes-Benz cổ dần hình thành, kết nối những người có chung niềm đam mê phục dựng và trải nghiệm xe cổ.

Tuy vậy, thú chơi Mercedes cổ cũng được xem là một “cuộc chơi” tốn nhiều tiền bạc và công sức. Để sở hữu một chiếc Mercedes cổ đúng giá trị, người chơi có thể phải bỏ ra từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng, tùy dòng xe và mức độ nguyên bản.

Số tiền mua xe đôi khi chỉ là bước khởi đầu. Chi phí phục dựng mới là phần khó khăn nhất, bởi nhiều chi tiết phụ tùng của các dòng Mercedes cổ từ thập niên 1950 đến 1980 nay đã cực kỳ hiếm, phải săn tìm từ nước ngoài hoặc mua lại từ những kho phụ tùng cũ trong nước. Không ít chủ xe mất hàng tháng, thậm chí nhiều năm chỉ để tìm đúng một bộ đèn, mặt că-lăng, vô-lăng hay các chi tiết nội thất nguyên bản.

Bên cạnh đó, việc tìm được garage và người thợ đủ kinh nghiệm để phục dựng Mercedes cổ cũng là bài toán nan giải. Đây là dòng xe đòi hỏi kỹ thuật đặc thù, sự am hiểu kết cấu cơ khí Đức đời cũ cùng sự kiên nhẫn và tinh thần “giữ hồn xe” thay vì sửa chữa theo kiểu thông thường. Chính vì vậy, nhiều chiếc Mercedes cổ ở miền Trung hay tận Hà Nội vẫn phải vận chuyển vào TP.HCM – nơi tập trung một số garage và nghệ nhân có tay nghề cao để thực hiện công việc phục dựng một cách bài bản và đúng tinh thần nguyên bản của xe.

Đáng chú ý, Mercedes cổ ngày nay không chỉ xuất hiện trong các buổi cà phê cuối tuần hay triển lãm. Nhiều đoàn xe cổ đã thực hiện các hành trình xuyên Việt, vượt hàng nghìn kilomet qua vùng núi, cao nguyên và ven biển.

Năm 2024, một chiếc Mercedes dòng W111 của Việt Nam đã cùng nhiều xe cổ khác tham gia hành trình qua Campuchia, Thái Lan và Lào với tổng quãng đường hơn 4.000 km để dự lễ hội xe cổ tại Buriram, Thái Lan.

Đến năm 2025, hai chiếc Mercedes cổ khác thuộc dòng W121 Ponton đời 1958 và W111 250S đời 1966 tiếp tục cùng các xe cổ khác chinh phục hành trình hơn 6.000 km qua Việt Nam, Lào và Trung Quốc, vượt nhiều cung đường khó khăn tại Lào và Shangrila. Điều này cho thấy độ bền đáng kinh ngạc của những chiếc xe đã hơn nửa thế kỷ tuổi.

Hai chiếc Mercedes Ponton 1958 (W121) và 250SE 1966 (W111) của dân chơi Việt Nam chinh phục hành trình hơn 6.000km qua Lào và Shangrila, Trung Quốc năm 2025. Ảnh: Nguyễn Xuân Thủy.

Trải qua 140 năm lịch sử hình thành và phát triển, điều đặc biệt nhất của Mercedes cổ nằm ở chỗ chúng không chỉ là phương tiện giao thông, mà còn là nơi lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ, là biểu tượng của kỹ nghệ cơ khí cổ điển và cũng là một phần lịch sử giao thông Việt Nam.

Chiếc Mercedes 220S (W111) trưng bày tại triển lãm Mercedes-Benz – LiveRare do Mercedes-Benz Việt Nam tổ chức tại TP.HCM năm 2025. Ảnh: Văn Tân.

Trong thời đại ô tô ngày càng điện tử hóa và thay đổi nhanh chóng, những chiếc Mercedes cổ nhắc người ta nhớ về giai đoạn mà mỗi chiếc xe được chế tạo như một tác phẩm cơ khí bền bỉ theo năm tháng.

Những người chơi Mercedes cổ tại Việt Nam hôm nay không đơn thuần là người sưu tầm xe. Họ đang góp phần gìn giữ một nét văn hóa đẹp, bảo tồn giá trị nguyên bản của ngành công nghiệp ô tô thế giới và giúp các dòng Mercedes cổ tiếp tục phát huy giá trị đích thực của mình.

Có lẽ vì thế mà mỗi khi một chiếc Mercedes cổ chầm chậm lăn bánh trên đường phố Việt Nam, người ta không chỉ nhìn thấy một chiếc xe cũ, mà còn nhìn thấy cả một phần lịch sử vẫn đang tiếp tục chuyển động theo thời gian.

Bạn có góc nhìn nào về nội dung trên? Hãy gửi ý kiến dưới phần bình luận của bài viết hoặc chia sẻ ý kiến về email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!