Vụ dược sĩ, hiện tượng mạng đi hát: Khó xử trước trường hợp tự phong, lệch chuẩn

Báo VietNamNet phản ánh vấn đề chất lượng nghệ thuật biểu diễn xuống cấp thể hiện qua tình trạng nhiều hiện tượng mạng, KOL, doanh nhân... đua nhau làm ca sĩ bất chấp việc không đạt tiêu chuẩn của nghề nghiệp. 

Việc các nhân vật trước đây như Lệ Rơi, Quân Kun, Bà Tưng... nổi tiếng trên mạng xã hội và được mời biểu diễn, thậm chí khá đắt show như Lệ Rơi từng bị báo chí phản ánh, cơ quan quản lý chấn chỉnh nhằm đảm bảo môi trường hoạt động nghệ thuật trong sạch, lành mạnh và công bằng. 

Bởi nếu thả nổi, câu nói nổi tiếng "ở Việt Nam cứ cầm mic lên đã là ca sĩ" của Chi Pu năm nào sẽ trở thành sự thật, gây loạn, giảm chất lượng nghệ thuật biểu diễn và bất công với các nghệ sĩ chân chính. 

Trường hợp của Võ Thùy Dung - cháu gái NSƯT Vũ Linh gây tranh cãi không chỉ ở khía cạnh hiện tượng mạng làm ca sĩ mà còn bởi việc diễn "chui", hát nhép và trình diễn dung tục, phản cảm trên sân khấu. 

Không nên cấm hiện tượng mạng theo đuổi nghề

Từ góc độ xã hội, chuyên gia truyền thông Nguyễn Ngọc Long nhận định danh xưng nghệ sĩ không nằm ở vỏ bọc bên ngoài hay cách một người xuất hiện trước công chúng mà ở nội hàm và "máu" nghề nghiệp bên trong họ. 

Cháu gái NSƯT Vũ Linh làm lố trên sân khấu. Ảnh: FBNV

Đơn cử, ca sĩ Phượng Vũ từng chỉ là một cô gái từng gây sốt với clip vừa ăn kẹo vừa hát trong văn phòng. Từ một hiện tượng mạng ngẫu hứng, với tố chất sẵn có, sự đam mê và trách nhiệm với nghề đã giúp cô tiến xa, trở thành một nghệ sĩ thực thụ.

Vì vậy, chuyên gia tin rằng không cần quá khắt khe hay đóng sập cánh cửa với những người "bỗng dưng" nổi tiếng trên mạng. Nếu quá định kiến, nền âm nhạc có thể bỏ lỡ những tài năng. Bất kỳ ai có tố chất và khát khao cống hiến đều nên có cơ hội theo đuổi nghề. 

Ngược lại, showbiz cũng từng có những trường hợp như Lệ Rơi - một người nổi tiếng nhờ giọng hát thảm họa và sự hiếu kỳ của đám đông. 

Dù đắt show và được tung hô nhưng do thiếu đi cốt lõi của người làm nghệ thuật chuyên nghiệp, hào quang của Lệ Rơi nhanh chóng vụt tắt.

Điều này cho thấy một người dù có nhiều tiền, quyền lực hay những mối quan hệ để tự phong nghệ sĩ thì lớp sơn hào quang vay mượn đó cũng sẽ sớm bong tróc.

Màn ngả ngớn dung tục giữa Võ Thùy Dung và Hồ Khắc Tùng trong một show bán vé

Người làm nghệ thuật không bằng cái tâm, trách nhiệm và sự tử tế tất yếu sẽ bị khán giả đào thải. 

Vì vậy, theo ông Nguyễn Ngọc Long, thay vì tranh cãi về việc ai có quyền làm nghệ sĩ, hãy để họ thể hiện bản thân trước cuộc đời và sân khấu - những "bộ lọc" công tâm.

"Những người có nội lực thật sự sẽ tỏa sáng bền bỉ còn những giá trị ảo, sự lố lăng dù được tô vẽ kỹ càng đến đâu cuối cùng cũng sẽ rơi rụng khi sự tò mò của số đông đi qua.

Nghệ sĩ không phải chiếc áo cứ mặc vào là xong, đó là một hành trình tự thân khẳng định giá trị từ bên trong tâm hồn và năng lực", chuyên gia nói. 

Cần dấu "tick xanh" cho nghệ sĩ 

Cũng theo ông Long, trong bất kỳ lĩnh vực nào từ quản trị doanh nghiệp đến quản lý con người, đặc biệt là quản lý văn hóa, muốn điều hành hiệu quả trước hết phải đo lường được.

Ông dẫn chứng các nền tảng mạng xã hội hiện nay đang sử dụng dấu "tick xanh" như biểu tượng của sự tin cậy và minh bạch - có thể là gợi ý thực tế để tham khảo cho ngành biểu diễn.

Dược Sĩ Tiến nổi bật với các chiêu trò gây chú ý truyền thông. Ảnh: FBNV

"Chúng ta đang sống trong một xã hội pháp quyền, nơi người dân được làm tất cả những gì pháp luật không cấm. Chính vì hiện nay pháp luật chưa có những quy định cứng về danh xưng nghệ sĩ nên chúng ta thường rơi vào tình thế 'khó xử' khi không có đủ cơ sở pháp lý và hành lang để xử lý những trường hợp tự phong hay lệch chuẩn", ông nhận định.

Sự khác biệt rõ nhất thể hiện ở việc một người không thể tự xưng bác sĩ, luật sư nếu không đáp ứng đủ các điều kiện khắt khe hoặc có chứng chỉ hành nghề do pháp luật quy định nhưng điều này trong lĩnh vực nghệ thuật lại là một khoảng trống. 

Cơ quan quản lý văn hóa đã ban hành Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, liệt kê rõ những điều được làm và không được làm; đề ra những tiêu chuẩn cao để phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú, Nghệ sĩ Nhân dân... nhưng lại thiếu đi tiêu chí mang tính bắt buộc về pháp lý ở mức độ nền tảng cho danh xưng "nghệ sĩ".

Vì vậy, ông Nguyễn Ngọc Long cho rằng cần tạo ra điểm giao thoa mới.

Con gái, cháu gái NSƯT Vũ Linh không phải ca sĩ nhưng xuất hiện ở trung tâm poster một show bán vé. Ảnh: Tư liệu

"Điểm giao thoa này sẽ được hình thành bằng cách lấy các tiêu chuẩn xét duyệt Nghệ sĩ Ưu tú hạ thấp xuống một chút để phù hợp với đại chúng đồng thời lấy những gạch đầu dòng trong Bộ quy tắc ứng xử nâng cao lên thành các điều kiện bắt buộc. Nơi hai tiêu chí này gặp nhau chính là tiêu chuẩn để một người nhận được danh xưng nghệ sĩ chính thức, giống như một chiếc 'tick xanh' từ cơ quan quản lý nhà nước", chuyên gia nêu quan điểm. 

Ông tin rằng khi có thước đo rõ ràng, nỗi lo về việc ai đó tự xưng là nghệ sĩ sẽ không còn nặng nề. Bởi dưới góc độ truyền thông và công chúng, những sự tự phong không có "tick xanh" này sẽ chỉ được xem là đùa vui vô nghĩa, không còn giá trị thực tế.

Quan trọng hơn, về mặt quản lý nhà nước, việc định danh này sẽ tạo ra một công cụ sắc bén. 

Cụ thể, các cơ quan quản lý sẽ có đủ cơ sở pháp lý và nhận được sự đồng thuận tuyệt đối của dư luận để mạnh tay xử phạt những trường hợp mạo danh hoặc lạm dụng danh hiệu nghệ sĩ để trục lợi, gây ảnh hưởng xấu đến xã hội.

"Nếu làm tốt điều này, danh xưng nghệ sĩ sẽ trở lại đúng với giá trị cao quý của nó: một nghề nghiệp đòi hỏi sự thừa nhận của cả pháp luật lẫn lòng dân thay vì là một chiếc áo ai muốn khoác lên cũng được", chuyên gia kết luận.

Khả năng hát gây tranh cãi của Hồng Loan - con gái cố nghệ sĩ Vũ Linh

Mi Lê

Vụ cháu gái NSƯT Vũ Linh ngả ngớn phản cảm: Không thể bất chấp lên sân khấu!

Từ vụ con gái, cháu gái NSƯT Vũ Linh và nhiều nhân vật đua nhau làm ca sĩ, các chuyên gia cho rằng không thể chấp nhận tình trạng tự do lên sân khấu bất chấp khuôn khổ quản lý.

Cháu gái NSƯT Vũ Linh ngả ngớn dung tục và chuyện chi tiền để hát với diva, NSND

Trước vụ diễn trích đoạn "Tiếng trống Mê Linh" gây tranh cãi, Võ Thùy Dung - cháu gái NSƯT Vũ Linh còn từng nhiều lần trình diễn phản cảm.

NSƯT Thanh Thanh Tâm có sai khi sử dụng hình ảnh của cố nghệ sĩ Vũ Linh?

Tiết mục song ca đặc biệt giữa NSƯT Thanh Thanh Tâm và cố NSƯT Vũ Linh trong liveshow "Tự tình quê hương - Đêm cải lương tâm sử" gây tranh cãi trên mạng xã hội.