Từ 15/5, Nghị định 100 chính thức hết hiệu lực
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt, đánh dấu bước điều chỉnh mới trong hệ thống chế tài đối với lĩnh vực này.
Đáng chú ý theo Nghị định số 81/2026/NĐ-CP, từ ngày 15/5, Nghị định 100 sẽ chính thức bị bãi bỏ. Điều này cho thấy khung pháp lý về xử phạt vi phạm giao thông đang được sắp xếp lại theo hướng tách bạch rõ hơn giữa đường bộ và đường sắt, thay vì gộp chung như trước đây.
Nghị định 100, được ban hành từ năm 2019, từng là văn bản nền tảng quy định về các hành vi vi phạm, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả cũng như thẩm quyền lập biên bản, ra quyết định xử phạt trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nhiều quy định liên quan đã liên tục được sửa đổi, bổ sung. Từ ngày 1/1/2025, Nghị định 168/2024/NĐ-CP có hiệu lực, thiết lập khung xử phạt riêng đối với trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đồng thời bổ sung cơ chế trừ điểm và phục hồi điểm giấy phép lái xe. Văn bản này cũng đã điều chỉnh, bãi bỏ một số nội dung trước đó nằm trong Nghị định 100.
Tiếp đó, đến ngày 22/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 336/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ. Nghị định này tiếp tục sửa đổi thêm các quy định liên quan đến giao thông đường bộ, đồng thời loại bỏ một số nội dung xử phạt thuộc lĩnh vực đường sắt.
Trong bối cảnh đó, Nghị định 81/2026/NĐ-CP được xem là mắt xích hoàn thiện quá trình tách riêng hệ thống chế tài theo từng loại hình giao thông. Với lĩnh vực đường sắt, các quy định xử phạt mới được thiết kế theo hướng siết trách nhiệm, nhất là đối với hoạt động kinh doanh, khai thác và vận hành.
Việc bãi bỏ Nghị định 100 cũng đồng nghĩa các nội dung về xử phạt vi phạm trong giao thông đường bộ sẽ được áp dụng theo các nghị định chuyên ngành mới đã ban hành. Cụ thể, những quy định liên quan đến hình thức xử phạt, mức phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền xử lý và cơ chế trừ, phục hồi điểm giấy phép lái xe sẽ thực hiện theo khung pháp lý riêng đối với giao thông đường bộ.
Các mức phạt tiêu biểu của Nghị định số 81/2026/NĐ-CP
Một điểm đáng chú ý của Nghị định mới là doanh nghiệp không tổ chức đầy đủ bộ phận an toàn vận tải đường sắt theo quy định có thể bị xử phạt tới 30 triệu đồng.
chatedit122038277134-1774502518731420873156
Theo nội dung quy định, nhóm hành vi vi phạm về điều kiện kinh doanh đường sắt bị đặt dưới sự giám sát chặt chẽ hơn. Với trường hợp doanh nghiệp có bố trí người phụ trách các bộ phận chuyên môn nhưng người được giao không đáp ứng điều kiện theo quy định, mức phạt có thể từ 10 đến 20 triệu đồng.
Trong khi đó, nếu doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt hoặc doanh nghiệp quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt không thành lập các bộ phận bắt buộc như bộ phận tổ chức vận tải, bộ phận an toàn vận tải, bộ phận điều hành giao thông hay bộ phận quản lý, bảo trì hạ tầng, mức xử phạt được nâng lên từ 20 đến 30 triệu đồng.
Không chỉ tập trung vào điều kiện tổ chức bộ máy, quy định mới còn tăng trách nhiệm của doanh nghiệp trong hoạt động vận tải hành khách, hàng hóa. Các hành vi như không niêm yết hoặc công khai đầy đủ giá vận tải tại ga và trên các kênh thông tin của doanh nghiệp, không thông báo số chỗ còn lại khi bán vé điện tử, vận chuyển thi hài, hài cốt hoặc động vật sống sai quy định đều có thể bị xử phạt.
Đáng chú ý, nếu doanh nghiệp không thực hiện việc giảm giá vé hoặc áp dụng giảm giá sai quy định, mức phạt được xác định trong khung từ 5 đến 10 triệu đồng.
Mức phạt nặng hơn, từ 10 đến 20 triệu đồng, sẽ áp dụng với một loạt vi phạm có tính chất ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
infographic_gemini_2042fb51-150428.jpg
Một điểm khác cũng được siết mạnh là các hành vi liên quan đến vé tàu giả và hoạt động bán vé trái quy định. Nhân viên đường sắt để người không có vé hoặc dùng vé không hợp lệ lên tàu có thể bị phạt tiền. Với hành vi bán vé tàu sai quy định hoặc mua bán vé nhằm trục lợi, mức xử phạt đối với cá nhân lên tới 4 triệu đồng.
Riêng các hành vi nghiêm trọng hơn như vận chuyển, buôn bán hoặc tàng trữ vé tàu giả sẽ bị áp dụng chế tài nặng hơn nhiều: cá nhân có thể bị phạt từ 10 đến 15 triệu đồng, còn tổ chức vi phạm có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng.